Kadınların ve erkeklerin cinsel isteğinin tamamen farklı çalıştığı düşüncesi toplumda oldukça yaygın olsa da bilimsel tablo bundan daha karmaşıktır. Cinsel istek yalnızca hormonların yükselmesi ile ortaya çıkan basit bir dürtü değildir. Beynin ödül sistemi, hormonlar, fiziksel sağlık, ruh hali, geçmiş deneyimler, partnerle kurulan ilişki ve içinde yaşanılan kültürün birlikte oluşturduğu biyopsikososyal bir süreçtir. Araştırmalar ortalama olarak erkeklerin daha sık spontan cinsel istek bildirdiğini gösterse de kadınlar ve erkekler arasında büyük bireysel farklılıklar bulunur. Dolayısıyla erkek her zaman ister, kadın daha az ister gibi genellemeler bilimsel açıdan doğru değildir. Aynı kişinin cinsel isteği bile yaşamının farklı dönemlerinde önemli ölçüde değişebilir.
Biyolojik açıdan testosteron hem kadınlarda hem erkeklerde cinsel isteğin önemli düzenleyicilerinden biridir, ancak tek belirleyici değildir. Östrojen, prolaktin ve diğer hormonal sistemlerin yanı sıra beynin dopaminle ilişkili motivasyon ve ödül devreleri de cinsel davranış üzerinde etkilidir. Kadınlarda adet döngüsü, gebelik, doğum sonrası dönem ve menopoz, erkeklerde ise yaşlanma ve bazı durumlarda testosteron düzeylerindeki değişimler isteği etkileyebilir. Fakat hormon değerleri normal olduğu halde cinsel isteksizlik yaşanabileceği gibi, hormon düzeylerindeki değişiklikler her kişide aynı sonucu yaratmaz. Uyku bozukluğu, kronik stres, bazı hastalıklar, yoğun alkol kullanımı ve özellikle bazı antidepresanlar gibi ilaçlar da libido ve cinsel yanıt üzerinde etkili olabilir.
Cinsel sağlık açısından önemli bir başka nokta spontan istek ile yanıt veren istek arasındaki farktır. İnsan her zaman önce cinsel istek hissedip ardından yakınlaşmaya başlamaz. Özellikle uzun süreli ilişkilerde bazı kişilerde istek, dokunma, yakınlık, güvenli bir ortam veya erotik uyarılma başladıktan sonra ortaya çıkabilir. Bu durum tek başına bir bozukluk değildir. Dolayısıyla kişinin, eskiden durup dururken istiyordum, şimdi ancak yakınlaşınca istek geliyor, demesi mutlaka cinsel sağlığının bozulduğu anlamına gelmez. Cinsel isteği değerlendirirken yalnızca sıklığa değil, kişinin bundan rahatsız olup olmadığına, partner ilişkisinin niteliğine ve isteğin hangi koşullarda ortaya çıktığına bakmak gerekir.
Psikolojik ve sosyolojik faktörler ise biyolojiden ayrıştırılamaz. Bedeninden memnun olmama, performans kaygısı, geçmiş olumsuz deneyimler, ilişki çatışmaları, güvensizlik, mahremiyet eksikliği ve yoğun günlük sorumluluklar cinsel isteği azaltabilir. Kadınların cinselliğinin tarih boyunca daha fazla denetlenmesi, erkeklerin ise sürekli cinselliğe hazır olmalarının beklendiği toplumsal kalıplar her iki cinsiyet üzerinde farklı baskılar yaratır. Bir kadın yüksek cinsel isteğini ifade etmekten çekinebilirken, cinsel isteği düşük bir erkek kendisini yetersiz hissedebilir. Böylece insanların bildirdikleri cinsel davranışlarla gerçekten hissettikleri arasında kültürün oluşturduğu bir mesafe ortaya çıkabilir.
Bu nedenle normal cinsel istek ne kadardır, sorusunun herkes için geçerli sayısal bir cevabı yoktur. Haftada kaç kez cinsellik yaşandığından daha önemli olan kişinin kendi isteğindeki belirgin değişiklikler, bu durumun sıkıntı yaratıp yaratmadığı ve ilişkinin bundan nasıl etkilendiğidir. Uzun süren ve kişide belirgin rahatsızlık yaratan isteksizlikte hormonlardan kullanılan ilaçlara, ruhsal durumdan ilişki dinamiklerine kadar nedenlerin değerlendirilmesi gerekebilir, bu durumda hekim veya cinsel sağlık konusunda eğitimli bir uzmanla görüşmek uygun olur. Kadın ve erkek cinselliğini birbirinden tamamen ayrı iki sistem gibi görmek yerine, her insanın cinsel isteğinin biyolojisi, psikolojisi ve yaşam koşullarıyla birlikte şekillendiğini anlamak gerekir.
