Tarihin bazı köşelerinde öyle isimler vardır ki onları tek bir kimlikle tanımlamak neredeyse imkansızdır işte John Dee tam olarak böyle bir figürdür çünkü o bir yandan matematikçi, astronom ve coğrafyacı olarak dönemin en parlak zihinlerinden biri kabul edilirken, diğer yandan büyü, okültizm ve görünmeyen varlıklarla iletişim kurma çabasıyla tarihin en tartışmalı karakterlerinden biri haline gelmiştir ve bu iki uç arasında kurduğu köprü onu sıradan bir bilgin olmaktan çıkarıp neredeyse efsanevi bir varlığa dönüştürür. 16.yüzyıl İngiltere’sinde, Elizabeth I döneminde yaşayan Dee yalnızca saraya yakın bir isim değil, aynı zamanda kraliçenin en güvendiği danışmanlardan biri olarak bilinir öyle ki bazı anlatımlara göre kraliçenin taç giyme tarihini bile astrolojik hesaplamalarla belirleyen kişi odur ve bu durum, onun yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda görünmeyen düzenleri okuyabilen biri olarak kabul edildiğini gösterir.
Ancak John Dee’yi asıl ilginç kılan şey, onun bilimi bir sınır olarak değil, bir kapı olarak görmesidir çünkü o, evrenin yalnızca fiziksel kurallarla açıklanamayacağını düşünür ve gerçek bilginin, maddi dünyanın ötesinde saklı olduğuna inanır; bu yüzden çalışmalarını sadece matematiksel hesaplamalarla sınırlamaz, aynı zamanda ruhsal varlıklarla iletişim kurmaya, evrenin gizli dilini çözmeye ve insan ile üst bilinç arasında bir köprü kurmaya yönlendirir. Bu arayışın en çarpıcı noktası ise, onun meleklerle iletişim kurduğunu iddia etmesidir çünkü Dee, tek başına değil, medyum olarak bilinen Edward Kelley ile birlikte gerçekleştirdiği seanslarda, kristal küreler ve aynalar aracılığıyla görünmeyen varlıklarla temas kurduğunu ve bu varlıkların kendisine özel bir dil öğrettiğini öne sürer bu dil, bugün Enochian olarak bilinen ve okültizm tarihinde en gizemli sistemlerden biri olarak kabul edilen yapının temelini oluşturur.
Enochian sistemi, yalnızca bir büyü dili değil aynı zamanda evrenin yapısını açıklayan bir anahtar olarak görülür çünkü Dee’ye göre bu dil, insanlık tarafından unutulmuş kadim bir bilgiyi temsil eder ve doğru şekilde kullanıldığında, farklı boyutlarla iletişim kurmanın kapısını aralayabilir bu iddia onu hem büyüleyici hem de tehlikeli bir figür haline getirir çünkü bir yandan bilgi arayışı vardır, diğer yandan bu bilginin sınırlarının nerede başlayıp nerede bittiği belirsizdir. Peki John Dee gerçekten meleklerle mi konuşuyordu, yoksa bu deneyimler zihnin derinliklerinde oluşan bir yansıma mıydı. Bu soru yüzyıllardır net bir cevap bulamamıştır çünkü Dee’nin yazdığı günlükler, yaptığı çizimler ve kayıt altına aldığı konuşmalar, sıradan bir hayal gücünün ötesinde bir sistematiklik ve tutarlılık içerir ancak aynı zamanda bu kayıtların doğrulanabilirliği yoktur ve bu da onu tarihin en büyük bilinmezlerinden biri haline getirir.
Onun hayatı, bilimin ve okültizmin birbirinden kesin çizgilerle ayrılmadığı bir dönemin yansımasıdır çünkü bugün bilim insanı ve büyücü kavramları birbirine zıt gibi görünse de Dee’nin yaşadığı çağda bu iki alan iç içedir ve bilgi arayışı, hem gözlemle hem de sezgiyle ilerler bu yüzden Dee modern aklın anlamakta zorlandığı ama kendi döneminde son derece doğal karşılanan bir figürdür. Ancak her büyük bilgi arayışı gibi, Dee’nin yolu da karanlıkla kesişir çünkü bilinmeyene doğru atılan her adım, beraberinde risk getirir ve bazı anlatımlara göre onun Kelley ile yaptığı çalışmalar zamanla kontrolden çıkmış, iletişim kurduklarını düşündükleri varlıkların yönlendirmeleri daha karmaşık ve tehlikeli hale gelmiştir bu da onun hikayesini sadece bir keşif yolculuğu değil, aynı zamanda bir sınır ihlali hikayesine dönüştürür.
Hayatının sonlarına doğru ise Dee saraydaki etkisini büyük ölçüde kaybeder, yalnızlaşır ve bir zamanlar erişmeye çalıştığı büyük bilginin gölgesinde, daha sessiz ve geri planda bir yaşam sürmeye başlar bu düşüş, belki de onun hikayesinin en insani tarafıdır çünkü ne kadar ileri giderse gitsin, sonuçta o da bilinmeyeni anlamaya çalışan bir insan olarak kalır. Ve belki de John Dee’nin ardında bıraktığı en büyük soru hala cevap bekliyor. İnsan gerçekten evrenin sırlarını çözmeye mi çalışıyordu yoksa evren, onun zihni aracılığıyla kendini mi ifade ediyordu.
