Uzay-zaman paradoksu dediğimiz şey, aslında evrenin arka planının sandığımız kadar düz ve sezgisel olmamasından doğan, gündelik aklımızla çelişen ama fizik açısından tutarlı olan sonuçların genel adıdır. Uzay ve zaman ayrı ayrı akan iki sahne değil, tek bir dokunun uzay-zamanın farklı yönleridir ve bu dokunun nasıl büküldüğü, kimin neyi ne kadar hızlı yaşadığını belirler.
Bu fikrin merkezinde Albert Einstein vardır ve onun genel görelilik yaklaşımına göre kütle ve hız, uzay-zamanı büker, yani büyük kütleli cisimler (gezegenler, yıldızlar, kara delikler) etraflarındaki uzay-zamanı eğerek hem cisimlerin hareketini hem de zamanın akış hızını değiştirir, bu yüzden aynı evrende olsak bile herkes aynı anda yaşamaz.
Paradoks gibi görünen nokta tam da buradadır. Çok hızlı hareket eden bir gözlemci için zaman yavaşlar, güçlü yerçekimi alanlarında zaman daha ağır akar ve bu durum ikizler paradoksu gibi örneklerde somutlaşır. Biri Dünya’da kalırken diğeri ışık hızına yakın bir yolculuk yaparsa, geri döndüğünde biyolojik olarak daha genç olur ve bu sezgimize ters düşse de matematiksel olarak tamamen tutarlıdır.
İş daha da derinleştiğinde, kara deliklerin yakınında uzay-zaman öyle aşırı bükülür ki, dışarıdan bakan biri için zaman neredeyse donar, içeri düşen içinse her şey normal akıyormuş gibi hissedilir yani şimdi kavramı gözlemciye bağlıdır ve evrende tek bir mutlak zaman yoktur. Kısacası uzay-zaman paradoksu, evrenin bizi kandırması değil, bizim sezgilerimizin evreni anlamakta yetersiz kalmasıdır. Evren mantıksız değildir, sadece insan aklının alıştığı ölçeklere göre tasarlanmamıştır.
