Dans etmek, yalnızca müziğin ritmine göre hareket etmek değildir aynı anda bedeni, zihni ve duyguları harekete geçiren güçlü bir fiziksel ve psikolojik etkinliktir. Düzenli dans sırasında kalp ve dolaşım sistemi daha aktif çalışırken kaslar, eklemler ve denge mekanizmaları sürekli olarak farklı hareketlere uyum sağlamaya çalışır bu süreç özellikle bacak, kalça ve merkez bölgesi kaslarının güçlenmesine, koordinasyonun gelişmesine, esnekliğin ve beden farkındalığının artmasına katkıda bulunabilir. Dansın türüne ve yoğunluğuna bağlı olarak dayanıklılığı geliştiren aerobik bir egzersize dönüşmesi de mümkündür. Dansın insan ruhu üzerindeki etkisi ise hareketin ötesine geçer. Müziği dinlemek, ritmi takip etmek ve hareketleri hatırlamak beynin dikkat, hafıza, zamanlama ve motor kontrolle ilişkili birçok sürecini aynı anda çalıştırır. Dans sırasında kişinin sürekli olarak bir sonraki hareketi planlaması, bedeninin uzaydaki konumunu algılaması ve ritme uyum sağlaması gerektiğinden, zihinsel ve fiziksel süreçler adeta aynı orkestranın farklı enstrümanları gibi birlikte çalışır. Araştırmalar dansın ruh hali ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkiler gösterebildiğini, bazı kişilerde stres, kaygı ve depresif belirtilerin azalmasına yardımcı olabileceğini düşündürmektedir.
Dansın önemli özelliklerinden biri de duyguların bedensel olarak ifade edilmesine alan açmasıdır. İnsan bazen anlatmakta zorlandığı bir duyguyu hareketleriyle dışa vurabilir hızlı ve güçlü hareketler enerji boşaltımına, daha yavaş ve akıcı hareketler ise sakinleşmeye eşlik edebilir. Bu nedenle dans bazı insanlar için yalnızca eğlence veya spor değil, günlük yaşamın zihinsel yükünden kısa süreliğine uzaklaşabildikleri bir ifade alanına dönüşebilir. Özellikle eşli veya grup halinde yapılan danslarda başka bir boyut daha ortaya çıkar: sosyal bağ kurmak. Karşıdaki kişinin hareketlerini takip etmek, ortak ritmi yakalamak, göz teması kurmak ve aynı müzik içinde birlikte hareket etmek kişiler arasındaki iletişimi güçlendirebilir. Dans etmeyi öğrenirken başlangıçtaki çekingenliğin zamanla azalması ve kişinin bedenini daha iyi tanımaya başlaması da özgüven ve beden algısı üzerinde olumlu etkiler yaratabilir.
Çocukluk ve ergenlik döneminde uygun biçimde yapılan dans ise koordinasyon, denge, ritim duygusu, hareket becerileri ve fiziksel aktivite alışkanlığının gelişmesine katkı sağlayabilir. Ancak dansın çocuklarda boy uzamasını veya belirli bir fiziksel görünümü doğrudan sağladığını söylemek doğru değildir bedensel gelişim genetik, beslenme, uyku, hormonlar ve genel fiziksel aktivite gibi birçok unsurun ortak sonucudur. İleri yaşlarda da dansın değeri kaybolmaz. Denge, koordinasyon ve hareketliliğin korunmasına katkı sağlayabilmesi nedeniyle kişinin aktif kalmasına yardımcı olabilir ayrıca hareket dizilerini hatırlamak ve müzikle eşleştirmek zihinsel olarak da uyarıcıdır. Elbette dans herhangi bir psikolojik veya fiziksel hastalığın tek başına tedavisi değildir, fakat kişinin yaşına ve sağlık durumuna uygun yapıldığında beden ile ruhun aynı anda çalıştığı nadir aktivitelerden biridir. Belki de dansın en ilginç tarafı tam burada saklıdır. İnsan müziği yalnızca kulağıyla dinlemez bazen bütün bedeniyle cevap verir.
