Ölen bir evcil hayvanın klonlanarak onunla hayata devam edilebileceği fikri, ilk duyulduğunda insana bilim kurgu filmlerinden sızmış gibi gelirken, aslında modern biyo teknolojinin sessizce ama kararlılıkla ilerlemesi sonucunda gerçek dünyada karşılık bulan, duygusal olduğu kadar etik ve felsefi tartışmaları da beraberinde getiren son derece karmaşık bir olgudur; çünkü bugün laboratuvar ortamlarında uygulanan klonlama teknikleri sayesinde, yaşamını yitirmiş bir kedi ya da köpeğin genetik materyalinden yeni bir canlı üretmek teknik olarak mümkün hale gelmiş, hatta bu süreç bazı ülkelerde ticari hizmet olarak sunulmaya başlanmıştır. Bu noktada çoğu insanın zihninde beliren temel soru, klonlanan hayvanın gerçekten “aynı” hayvan olup olmadığıdır ve işte bilimin burada verdiği cevap, duygularla beklentiler arasındaki farkı net bir biçimde ortaya koyar; zira klonlama işlemi, kaybedilen hayvanın anılarını, deneyimlerini, öğrenilmiş davranışlarını ya da sahibine karşı geliştirdiği benzersiz duygusal bağı geri getirmez, yalnızca onun DNA’sına çok büyük ölçüde benzeyen yeni bir biyolojik başlangıç yaratır.
Bilimsel olarak bakıldığında klonlama, genellikle somatik hücre çekirdeği transferi adı verilen bir yöntemle gerçekleştirilir ve bu yöntemde, ölen hayvandan daha önce alınmış ya da ölümden kısa süre sonra uygun koşullarda saklanmış bir hücrenin çekirdeği, çekirdeği çıkarılmış bir yumurta hücresine aktarılır; ortaya çıkan embriyo ise taşıyıcı bir anneye yerleştirilerek doğal bir gebelik süreciyle dünyaya getirilir, yani klonlanan hayvan aslında bir “kopya”dan çok, genetik açıdan neredeyse özdeş bir biyolojik ikiz olarak doğar. Ancak tam da bu noktada, genetik benzerliğin yaşamın tamamını belirlemediği gerçeği devreye girer; çünkü bir canlının kimliğini şekillendiren şey yalnızca DNA dizilimi değil, büyüdüğü ortam, maruz kaldığı sesler, kokular, insanlar, yaşadığı travmalar, aldığı sevgi ve kurduğu bağlardır ve bu nedenle klonlanan bir evcil hayvan, ne kadar benzer görünürse görünsün, karakter olarak bambaşka bir birey haline gelir.
Bu teknolojinin özellikle evcil hayvan sahipleri arasında ilgi görmesinin ardında, insan ile hayvan arasında kurulan bağın sıradan bir sahiplik ilişkisini aşarak neredeyse aile bağlarına dönüşmesi yatarken, kayıp duygusunun bıraktığı boşluk bazı insanlar için o kadar derin olmaktadır ki, klonlama fikri bir tür devamlılık, bir tutunma dalı ya da yas sürecini erteleme aracı gibi algılanabilmektedir; ancak psikologlar ve etik uzmanlar, bu durumun sağlıklı bir yas sürecini sekteye uğratabileceği, hatta yeni doğan hayvan üzerinde farkında olmadan geçmişin gölgesinde bir beklenti baskısı yaratabileceği konusunda uyarılarda bulunmaktadır. Öte yandan hayvan hakları perspektifinden bakıldığında da mesele yalnızca teknolojik bir başarı olarak değerlendirilemez; zira klonlama sürecinde başarısız gebelikler, düşükler, sağlık sorunları ve taşıyıcı annelerin maruz kaldığı fiziksel riskler gibi ciddi refah problemleri söz konusudur ve bu da “bir canlının hatırası için başka canlıların ne kadar bedel ödemesi meşrudur” sorusunu kaçınılmaz biçimde gündeme getirir.
Bugün dünyada bu hizmeti sunan şirketler, klonlanan hayvanların sağlıklı ve uzun ömürlü olabileceğini vurgulasa da, bilim insanları hala klonların uzun vadeli sağlık durumları, yaşlanma süreçleri ve bağışıklık sistemleri üzerine temkinli konuşmakta, çünkü klonlama teknolojisi her ne kadar ilerlemiş olsa da doğanın kendi karmaşık dengesini bütünüyle kopyalayabilmiş değildir. Sonuç olarak ölen bir evcil hayvanı klonlayarak onunla hayata “aynı yerden” devam etmek, teknik olarak mümkün görünse bile, duygusal ve varoluşsal anlamda mümkün değildir; çünkü klonlanan hayvan, kaybedilen canlının bir devamı değil, yalnızca onun genetik yankısıdır ve belki de bu teknolojinin bize asıl hatırlattığı şey, yaşamın değerinin tekrarlanabilir olmasından değil, bir kez yaşanmış ve geri gelmeyecek olmasından kaynaklandığıdır.
Kaynak:https://en.wikipedia.org
