Antik dönemlerde şifacılar, yalnızca hastalıkları iyileştiren kişiler olarak değil, insan ile doğa, beden ile ruh, görünen dünya ile görünmeyen alem arasında köprü kurabilen özel bireyler olarak kabul edilir, onların varlığı bir toplum için sağlık kadar denge, güven ve süreklilik anlamı taşırdı; çünkü antik insan için hastalık, çoğu zaman sadece bedensel bir arıza değil, ruhsal bir sapma, kozmik düzenle kurulan bağın zayıflaması ya da insanın kendi iç ritmini kaybetmesi olarak görülürdü. Şifacıların becerileri, tek bir alana sıkışmayan, aksine çok katmanlı bir bilgi ve sezgi bütününden oluşurdu; bitkileri tanırlardı ama yalnızca hangi bitkinin hangi yaraya iyi geldiğini bilmekle yetinmez, o bitkinin hangi toprakta yetiştiğini, hangi mevsimde toplandığında gücünün arttığını, günün hangi saatinde kullanılmasının daha etkili olduğunu ve hangi insan bünyesinde nasıl bir etki yaratacağını da göz önünde bulundururlardı ve bu bilgi, yazılı metinlerden çok uzun gözlemler, denemeler ve kuşaktan kuşağa aktarılan deneyimlerle şekillenirdi.

Antik şifacılığın en dikkat çekici yönlerinden biri, beden ile ruhu birbirinden ayırmayan bütüncül yaklaşımıydı; şifacılar, ağrının yalnızca kaslarda ya da kemiklerde değil, korkularda, bastırılmış duygularda, söylenmemiş sözlerde ve kişinin kendiyle kurduğu çatışmalı ilişkilerde de barınabileceğini düşünür, bu yüzden tedavi sürecini yalnızca merhem sürmek ya da bitki içirmekle sınırlamaz, dua, ritüel, nefes, ses, ritim ve sembollerle insanın iç dünyasına da temas etmeye çalışırlardı. Bu ruhani bakış açısı, şifacıların toplum içindeki konumunu sıradan bir meslek sahibinin çok ötesine taşırdı; onlara duyulan saygı, korkudan ya da zorunluluktan değil, taşıdıkları bilgelik ve denge gücünden kaynaklanırdı ve şifacılar çoğu zaman köylerin, kabilelerin ya da şehirlerin en yaşlı ve en güvenilen kişileri olur, önemli kararlar öncesinde görüşlerine başvurulan, doğumda, ölümde ve kriz anlarında varlıklarıyla sakinlik sağlayan rehberler olarak görülürdü.

Şifacıların ruhani düşüncelerinde, insanın evrenden ayrı bir varlık olmadığı fikri merkezi bir yer tutardı; onlara göre insan bedeni, doğanın küçük bir yansımasıydı ve nasıl ki doğada her şey bir denge içinde var oluyorsa, insan da bu dengeyi koruduğu sürece sağlıklı kalabilirdi, bu nedenle tedaviler yalnızca hastalığı ortadan kaldırmayı değil, insanı yeniden bu dengeye dahil etmeyi amaçlardı ve bu anlayış, şifayı geçici bir rahatlama değil, kalıcı bir uyum hali olarak görmelerini sağlardı. Antik dönemlerde şifacıların uyguladığı ritüeller, bugünün gözünden bakıldığında sembolik ya da mistik görünebilir, ancak bu ritüellerin temelinde insan zihnini sakinleştirme, korkuyu azaltma ve bedenin kendi kendini onarma mekanizmalarını harekete geçirme amacı yatardı; ateşin, suyun, dumanın, sesin ve tekrar eden sözlerin kullanımı, kişinin hem dikkatini toplamasını hem de içsel bir güven duygusu geliştirmesini sağlardı ve bu güven, tedavinin en önemli parçalarından biri olarak kabul edilirdi.

Şifacılara duyulan saygının bir diğer nedeni de onların kişisel disiplinleriydi; antik anlatılarda birçok şifacının belirli dönemlerde inzivaya çekildiği, az konuştuğu, sade beslendiği ve doğayla yalnız kaldığı aktarılır, çünkü bir şifacının başkalarını iyileştirebilmesi için önce kendi iç dengesini koruması gerektiğine inanılırdı ve bu iç denge bozulduğunda, şifa verme gücünün de zayıflayacağı düşünülürdü. Sonuç olarak antik dönem şifacıları, modern anlamda doktor ya da terapist kavramlarının çok ötesinde, yaşamın bütününe temas eden çok yönlü figürlerdi; onların şifacılık becerileri bitkilerde, ritüellerde ve sözlerde görünürken, asıl güçleri insanı bir bütün olarak görmelerinde, bedenle ruhu ayırmadan ele almalarında ve şifayı zorla dayatmak yerine uyumla davet etmelerinde saklıydı ve belki de bu yüzden, binlerce yıl sonra bile insanlık hala bu kadim bilgeliğe dönüp bakma ihtiyacı hisseder.