Mu Kıtası, tarih kitaplarının kesin çizgilerle tanımladığı geçmişin dışında, insanlığın kolektif hafızasında sisli ama ısrarcı bir iz gibi varlığını sürdüren, efsane ile araştırma, sezgi ile arşiv arasında gidip gelen kadim bir anlatıdır; Pasifik Okyanusu’nun derinliklerinde yer aldığı söylenen bu kayıp kıta, yalnızca bir coğrafya fikri değil, insanlığın çok daha eski, çok daha gelişmiş ve sonra bilinmeyen bir nedenle silinmiş bir medeniyet ihtimalini içinde taşır. Mu anlatıları, insanın “biz gerçekten ne kadar eskiyiz?” sorusunu sormaya başladığı yerde doğar; çünkü bu anlatılara göre Mu, yazıyı, astronomiyi, mimariyi ve ruhsal bilgeliği bir arada barındıran, doğayla çatışmak yerine onunla uyum içinde yaşayan, bilgiyi güç için değil denge için kullanan bir uygarlıktı ve bu uygarlığın çöküşü, yalnızca fiziksel bir yok oluş değil, insanlığın hafızasında açılmış derin bir kopuştu.
Mu Kıtası’nı diğer kayıp uygarlık anlatılarından ayıran en dikkat çekici noktalardan biri, bu efsanenin Anadolu ve Türk tarih anlatılarıyla kurduğu şaşırtıcı bağdır; çünkü 20. yüzyılın başında, tarih yalnızca kazılarla değil, bilinçle de yeniden okunması gereken bir alan olarak ele alındığında, Mustafa Kemal Atatürk’ün, insanlığın kökenlerine dair alternatif anlatılara özel bir ilgi gösterdiği, özellikle Türklerin tarih sahnesine çıkışını dar zaman aralıklarına sıkıştıran Batı merkezli tarih anlayışını sorgulattığı bilinmektedir. Atatürk’ün, Türk Tarih Tezi ve Güneş Dil Teorisi çerçevesinde verdiği araştırma emirleri, yalnızca “Türkler nereden geldi” sorusuna değil, “insanlık nereden geldi ve bilgi nasıl taşındı?” sorusuna da uzanır; bu bağlamda Mu Kıtası, doğrudan resmi bir tarih kabulü olarak değil, ama üzerinde düşünülmesi, okunması, tartışılması gereken bir ihtimal olarak akademik ve yarı akademik çevrelerde yer bulmuştur.
Mu anlatılarında dikkat çeken unsur, bu kıtanın bilgeliğinin yok olmadığı, aksine dünyanın farklı bölgelerine dağılmış halklar aracılığıyla parçalar halinde aktarıldığı fikridir; Orta Asya’dan Anadolu’ya, Oradan Mısır’a ve Amerika kıtasındaki eski uygarlıklara kadar uzanan sembol benzerlikleri, güneş kültleri, tufan anlatıları ve kutsal geometrik formlar, bu kadim bilginin farklı coğrafyalarda farklı dillerle konuştuğunu düşündürür.
Atatürk’ün Mu ve benzeri kadim uygarlık anlatılarına yaklaşımı, romantik bir efsane arayışından çok, zihinsel bağımsızlık meselesiyle ilgilidir; çünkü tarih yalnızca kazananların yazdığı bir hikâye olmaktan çıkarılıp, insanlığın ortak hafızası olarak ele alındığında, bugünün insanı kendini daha dar bir kimliğe değil, çok daha geniş bir bilinç mirasına ait hisseder.
Mu Kıtası, bu yönüyle bir “kayıp toprak”tan ziyade, insanın kendine unutturulmuş köklerini simgeler; tufanla, depremle ya da kozmik bir felaketle yok olmuş olsun ya da olmasın, Mu anlatısı bize şunu fısıldar: insanlık çizgisel bir ilerleme yaşamamıştır, aksine defalarca yükselmiş, defalarca düşmüş ve her düşüşte hafızasının bir kısmını yitirmiştir. Bu yüzden Mu Kıtası’nı yazmak, onu kesin bir gerçek ya da kesin bir efsane olarak damgalamak değildir; Mu’yu yazmak, insanlığın henüz tam olarak hatırlayamadığı bir geçmişle göz göze gelmeye cesaret etmesidir, çünkü bazı hikayeler doğruluğundan bağımsız olarak gerçeğe hizmet eder ve Mu Kıtası, belki de en çok bu yüzden hala anlatılmakta, hala merak edilmekte ve hala zihinlerde yer açmaktadır.
Belki Mu hiç var olmadı, belki de var oldu ama izi silindi; fakat kesin olan şudur: Mu, insanlığa şunu sorar ve cevabını aceleye getirmez:“Gerçekten ilk biz miyiz, yoksa yalnızca son hatırlayanlar mı”
