Uzayın derinliklerine baktığımızda en çok ilgimizi çeken yapılar genellikle kara delikler olur. Işığı bile kaçamayacak kadar güçlü çekim kuvvetleri çevrelerinde zamanı farklı şekilde etkilemeleri ve merkezlerinde neler olduğunun tam olarak bilinmemesi nedeniyle kara delikler, uzun yıllardır evrenin en büyük gizemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ancak modern kozmoloji bugün çok daha şaşırtıcı bir gerçekle karşı karşıyadır Bilim insanlarının büyük bir bölümü, kara deliklerden bile daha gizemli bir olgunun tüm evreni etkilediğini düşünmektedir. Bu görünmeyen ve doğrudan gözlemlenemeyen olguya karanlık enerji adı verilmektedir. Karanlık enerji, bugüne kadar hiçbir teleskop tarafından doğrudan görüntülenememiştir. Hiçbir kamera onu kaydedememiş, hiçbir uzay aracı ondan örnek alamamış ve hiçbir laboratuvar deneyinde kesin olarak üretilememiştir. Buna rağmen gökbilimciler, evrenin davranışını açıklayabilmek için böyle bir enerjinin var olması gerektiği sonucuna ulaşmıştır İlginç olan nokta ise, bilim insanlarının bu sonuca herhangi bir varsayım nedeniyle değil, gözlemler nedeniyle ulaşmış olmasıdır. Çünkü uzak galaksilerin hareketleri, bildiğimiz fizik kurallarıyla tek başına açıklanamamaktadır.
Uzun yıllar boyunca evrenin, Büyük Patlama'nın ardından genişlemeye başladığı ve zaman içerisinde kütle çekiminin etkisiyle bu genişlemenin yavaşlayacağı düşünülüyordu. Mantık da bunu gerektiriyordu. Milyarlarca galaksi birbirini çektiğine göre evrenin genişleme hızının zamanla azalması beklenirdi. Ancak 1990'lı yılların sonunda yapılan ayrıntılı gözlemler, gökbilim dünyasını şaşkına çevirdi. Araştırmacılar, uzak süpernovaların ışığını inceleyerek evrenin yalnızca genişlemediğini, aynı zamanda giderek daha hızlı genişlediğini fark etti. Bu keşif, modern fiziğin en önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul edilmektedir. Peki evreni hızlandıran güç neydi. Bilim insanları, görünmeyen fakat tüm uzaya yayılmış bir enerji biçiminin galaksileri birbirinden uzaklaştırıyor olabileceğini düşündü. İşte bu varsayımsal fakat gözlemlerle desteklenen etkiye karanlık enerji adı verildi. Buradaki karanlık kelimesi, onun kötü ya da tehlikeli olduğu anlamına gelmez. Bu ifade yalnızca doğrudan gözlemlenemediğini ve doğasının henüz bilinmediğini anlatır. Bugün yapılan hesaplamalar, bildiğimiz yıldızların, gezegenlerin, galaksilerin, gaz bulutlarının ve yaşamın oluşmasını sağlayan tüm normal maddenin, evrenin toplam içeriğinin yalnızca yaklaşık %5'ini oluşturduğunu göstermektedir. Yaklaşık %27'sinin karanlık madde, yaklaşık %68'inin ise karanlık enerji olduğu düşünülmektedir Başka bir ifadeyle, evrenin büyük kısmı tam olarak anlayamadığımız iki bileşenden oluşuyor. Bu da insanlığın, içinde yaşadığı kozmosun büyük bölümünü henüz çözemediğini gösteriyor.
Karanlık enerjiyi daha da ilginç yapan şey, onun belirli bir bölgede değil, uzayın her noktasında bulunuyor olabileceği fikridir. Bilim insanları, boş uzayın bile tamamen boş olmadığını ve çok küçük ölçekte sürekli enerji dalgalanmaları barındırabileceğini araştırmaktadır. Eğer bu düşünce doğruysa, galaksiler arasındaki dev boşluklar bile görünmeyen bir enerjiyle dolu olabilir. Bu enerji doğrudan hissedilmese de milyarlarca ışık yılı ölçeğinde evrenin kaderini etkileyebilir. Bazı kuramsal modeller, karanlık enerjinin zamanla değişmeyen sabit bir özellik olduğunu öne sürerken bazıları ise bu enerjinin evren yaşlandıkça farklı davranabileceğini savunmaktadır. Hatta bazı fizikçiler, karanlık enerjinin gelecekte evrenin yapısını kökten değiştirebilecek kadar güçlü sonuçlar doğurabileceğini tartışmaktadır. Eğer genişleme sürekli hızlanmaya devam ederse, çok uzak bir gelecekte galaksiler birbirlerinden öylesine uzaklaşabilir ki gökyüzü bugünkünden tamamen farklı görünebilir. Bu senaryolar araştırma konusudur ve kesinleşmiş sonuçlar değildir.
İşin en dikkat çekici tarafı ise şudur. Kara delikler belirli bölgelerde bulunur ve çevrelerini etkiler. Karanlık enerji ise doğruysa, evrenin tamamını etkileyen kozmik ölçekte bir olgudur. Kara delikler milyarlarca yıldızı içine çekebilir fakat karanlık enerji milyarlarca galaksinin birbirinden uzaklaşma hızını belirliyor olabilir. Bu nedenle birçok gökbilimci, evrenin geleceğini anlamanın anahtarının kara deliklerde değil, karanlık enerjinin gerçek doğasında saklı olabileceğini düşünmektedir. Bugün dünyanın en gelişmiş uzay teleskopları ve gözlemevleri, karanlık enerjiyi daha iyi anlayabilmek için milyarlarca galaksiyi haritalandırıyor. Her yeni gözlem, evrenin genişleme hızını biraz daha hassas ölçmemizi sağlıyor. Ancak bütün bu gelişmelere rağmen, bilim insanları şu temel sorunun kesin cevabını verebilmiş değildir. Karanlık enerji gerçekten nedir. Belki de bu, henüz keşfedemediğimiz yeni bir enerji türüdür. Belki fizik yasalarının eksik kalan bir yönüdür. Ya da belki de evreni algılama biçimimizi değiştirecek çok daha büyük bir gerçeğin ilk işaretidir. İnsanlık bugün kara deliklerin fotoğrafını çekmeyi başardı, uzak galaksilerin ışığını milyarlarca yıl geriye giderek inceleyebiliyor ve başka gezegenlerin atmosferlerini analiz edebiliyor. Ancak tüm bu ilerlemeye rağmen, evrenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen karanlık enerjinin ne olduğunu bilmiyoruz. Belki de gelecekte yapılacak en büyük keşif, yeni bir gezegen bulmak ya da başka bir galaksiye ulaşmak değil evreni sessizce yönlendiren bu görünmez gücün gerçek doğasını anlamak olacaktır. Çünkü bazen en büyük sırlar, gözümüzün önünde duran değil, tüm evreni etkilediği halde kendini hiç göstermeyenlerdir.
