Hz. Yusuf’un hikayesi yalnızca binlerce yıl önce yaşamış bir peygamberin başından geçen olayların anlatısı değildir kardeş kıskançlığının bir insanı kuyuya sürüklediği, iftiranın onu zindana götürdüğü, sabrın ise aynı insanı yıllar sonra ülkenin yönetiminde söz sahibi bir konuma taşıdığı olağanüstü bir hayat yolculuğudur ve Kur’an’da baştan sona bütünlük içerisinde anlatılan en etkileyici kıssalardan biri olması nedeniyle bugün bile insanın kader, sabır, ihanet ve affetme üzerine düşünmesine neden olur. Hz. Yusuf, Hz Yakub’un oğullarından biriydi ve Kur’an’daki anlatı onun çocukken gördüğü sıra dışı bir rüyayla başlar. Yusuf babasına on bir yıldızın Güneş’in ve Ay’ın kendisine secde ettiğini gördüğünü anlatınca Hz Yakub bunun sıradan bir çocukluk rüyası olmadığını fark eder ve oğluna gördüklerini kardeşlerine anlatmamasını söyler, çünkü kardeşlerinin ona karşı bir tuzak kurmasından endişe etmektedir. Fakat kıskançlık çoktan büyümeye başlamıştır.
Yusuf’un kardeşleri, babalarının Yusuf’u ve kardeşini kendilerinden daha fazla sevdiğini düşünür ve sonunda Yusuf’u hayatlarından çıkarmaya karar verirler içlerinden bazıları onu öldürmeyi düşünürken bir başkası buna karşı çıkar ve onu bir kuyunun dibine bırakmayı önerir, böylece oradan geçen bir kervanın Yusuf’u bulup uzaklara götürebileceğini söyler. Babalarından izin alarak Yusuf’u yanlarında götüren kardeşleri planlarını gerçekleştirir, onu kuyunun karanlığına bırakır ve akşam olduğunda babalarının karşısına sahte kan sürülmüş gömleğiyle çıkarak Yusuf’u bir kurdun yediğini söylerler. Fakat hikayenin yönünü değiştiren şey tam olarak burada gerçekleşir. Kardeşlerinin hayatından silmek istediği çocuk ölmez kuyunun yanına gelen bir kervanın su almak için gönderdiği kişi kovasını aşağı indirdiğinde Yusuf’u bulur ve böylece kuyu onun sonu olmak yerine hayatının ikinci perdesinin başlangıcına dönüşür Yusuf daha sonra Mısır’a götürülür ve düşük bir bedelle satılır
Onu satın alan nüfuzlu kişi, Yusuf’a iyi davranılmasını ister ve zaman içerisinde Yusuf büyüyerek dikkat çekici bir genç haline gelir Kur’an onun olgunluk çağına ulaştığında kendisine hüküm ve ilim verildiğini bildirirken, hayatının en ağır sınavlarından biri de tam bu dönemde ortaya çıkar. Evinde bulunduğu kadının Yusuf’a ilgi duyması ve onu kendisine çağırması üzerine Yusuf bunu reddeder ve uzaklaşmaya çalışır kadın arkasından yetişerek gömleğini yırtar, tam kapının önünde evin sahibiyle karşılaşmaları üzerine ise olay bambaşka bir hal alır. Yusuf suçlanır. Fakat gömleğin arkadan yırtılmış olması onun kaçmaya çalıştığını gösteren önemli bir işaret olarak değerlendirilir ve Yusuf’un söylediklerinin doğru olduğu anlaşılır. Olay şehirde duyulduğunda kadınların Yusuf hakkında konuşmaya başlaması üzerine dönemin en meşhur sahnelerinden biri yaşanır kadın onları davet eder, ellerine bıçak verir ve Yusuf karşılarına çıktığında onun görünüşünden öylesine etkilenirler ki şaşkınlık içerisinde ellerini keserler. Buna rağmen Yusuf’un önündeki sınav sona ermez. Günaha sürüklenmektense zindanı tercih edeceğini bildirir ve sonunda suçsuz olmasına rağmen hapse gönderilir.
İşte Hz. Yusuf kıssasının en çarpıcı taraflarından biri burada ortaya çıkar: Önce kardeşlerinin ihanetiyle kuyuya düşen Yusuf, yıllar sonra başka bir haksızlığın sonucunda bu kez zindanın karanlığına girer, fakat iki karanlık da onun hikayesinin sonu olmaz. Zindanda bulunan iki kişinin gördüğü rüyaları yorumlayan Yusuf’un söyledikleri gerçekleşir fakat serbest bırakılan kişi Yusuf’u uzun süre hatırlamaz ve Yusuf yıllarca zindanda kalmaya devam eder. Sonra Mısır hükümdarı son derece garip bir rüya görür. Yedi semiz ineği yedi zayıf ineğin yediğini, ayrıca yedi yeşil başak ile yedi kuru başak gördüğünü anlatır, ancak çevresindeki insanlar bu rüyayı açıklayamaz. İşte yıllar önce zindandan çıkan adam o anda Yusuf’u hatırlar. Yusuf hükümdarın rüyasını yorumlar ve ülkenin yedi yıl boyunca büyük bir bolluk yaşayacağını, ardından yedi yıl sürecek ağır bir kıtlığın geleceğini söyler bolluk yıllarında üretilen tahılın dikkatli biçimde saklanmasını tavsiye ederek yalnızca rüyayı yorumlamakla kalmaz, yaklaşan ekonomik felakete karşı uygulanabilecek bir plan da ortaya koyar.
Fakat Yusuf hemen zindandan çıkmayı kabul etmez. Önce yıllar önce kendisine yöneltilen suçlamanın araştırılmasını ister ve sonunda kadınlar gerçeği açıklar, Yusuf’un suçsuzluğu ortaya çıkar ve onu suçlayan kadın da gerçeği kabul eder. Böylece kuyuya atılan ve köle olarak satılan Yusuf yıllar sonra Mısır’ın hazinelerinin yönetiminde söz sahibi bir konuma yükselir. Aradan zaman geçer ve Yusuf’un yıllar önce haber verdiği kıtlık başlar. Kıtlık yalnızca Mısır’ı değil çevredeki bölgeleri de etkilediğinde Yusuf’un kardeşleri yiyecek almak için Mısır’a gelirler karşılarında yıllar önce kuyuya bıraktıkları kardeşlerinin bulunduğunu bilmezler, fakat Yusuf onları tanır. İşte hikayenin belki de en güçlü anı burada yaşanır. Yusuf artık güç sahibidir. Kendisini kuyuya atan insanlar karşısındadır. İsterse intikam alabilecek durumdadır. Fakat sonunda kimliğini açıkladığında kardeşlerini cezalandırmak yerine onları bağışlamayı seçer. Yıllar önce Yusuf’un kaybolması nedeniyle büyük acı yaşayan Hz. Yakub da oğluna yeniden kavuşur ve çocukken görülen o esrarengiz rüya, uzun yıllar sonra yaşanan buluşmayla anlamını bulur.
Hz. Yusuf’un hikayesini yüzyıllardır bu kadar güçlü yapan şey belki de tam olarak budur kuyu onun sonu olmadı, kölelik kimliği olmadı iftira gerçeği değiştirmedi ve zindan kaderinin son durağı olmadı. Çünkü Yusuf kıssasında insanın bulunduğu yer ile varacağı yer arasındaki mesafenin bazen düşünülemeyecek kadar büyük olabileceği anlatılır. Bir gün kuyunun dibinde yapayalnız kalan çocuk, yıllar sonra kendisini oraya bırakan insanların kaderi üzerinde söz sahibi olacak kadar güçlü bir konuma gelir. Ama hikayenin asıl büyüklüğü onun güce ulaşmasında değil, güce ulaştığında intikam almak yerine affedebilmesindedir. Belki de Hz. Yusuf kıssasının binlerce yıl sonra hala unutulmamasının nedeni budur. İnsan bazen hayatının bittiğini düşündüğü yerde, aslında hikayesinin hangi yöne döneceğini henüz bilmiyordur.
