Tarihin taş sayfaları arasında bazen bir sembol öyle güçlü bir şekilde yankılanır ki, yalnızca bir hayvanı değil, bir medeniyetin zihinsel karakterini temsil etmeye başlar işte Portekizce’de Athena’nın baykuşu anlamına gelen Coruja de Athena, Antik Yunan dünyasında yalnızca bir kuş değil bilginin, sezginin ve karanlıkta dahi görme yetisinin canlı bir metaforu olarak kabul edilmiştir. Bu sembolün merkezinde yer alan tanrıça, savaşın kaba gücünü değil stratejik zekayı temsil eden, sanatın ve bilimin koruyucusu olarak bilinen Athena idi ve onunla özdeşleşen baykuş ise özellikle tür olarak Athene noctua yani küçük baykuş olarak tanımlanan, iri gözleriyle geceyi delip geçen bir canlıydı bu eşleşme tesadüf değildi, çünkü Athena’nın bilgeliği de tıpkı bu kuş gibi karanlığın içindeki ayrıntıyı seçebilme yeteneğine dayanıyordu.
Antik Atina’da basılan gümüş tetradrahmi sikkelerin üzerinde Athena’nın yüzü bir tarafta, baykuş figürü diğer tarafta yer alırdı ve bu sadece estetik bir tercih değil, aynı zamanda bir politik mesajdı çünkü şehir devleti kendini bilgelik, akıl ve stratejik güç üzerinden tanımlıyor, ticaret yaptığı her yere aslında bir düşünce imzası gönderiyordu ve o imzanın kanatları vardı. Coruja de Athena’nın sembolik gücü, gecenin karanlığıyla kurduğu ilişkiden beslenir gündüz herkes görür, fakat gece görebilen azdır, bu nedenle baykuş bilgeliği sıradan bir bilgi değil, sınavdan geçmiş, korkunun içinden süzülmüş, sessizlikte olgunlaşmış bir farkındalık olarak temsil eder ve Athena’nın zihinsel gücü de tam olarak bu derinlikten doğar.
Mitolojik anlatılarda Athena’nın omzunda ya da yanında betimlenen baykuş, yalnızca bir eşlikçi değildir o, tanrıçanın bakışının uzantısıdır görünmeyeni fark eden, gölgede saklanan tehlikeyi önceden hisseden, yani sezgi ile aklın birleştiği noktayı temsil eden bir figürdür ve bu nedenle savaş meydanlarında kaba kuvvetten çok stratejiye güvenen bir anlayışın sembolü haline gelmiştir. Felsefi düzlemde düşünüldüğünde Coruja de Athena, bilginin her zaman ışıkla gelmediğini, bazen en büyük aydınlanmanın karanlık bir sorgulamanın içinden doğduğunu anlatır çünkü hakikat çoğu zaman gürültülü değildir, fısıltı halindedir ve onu duyabilmek için içsel bir sessizlik gerekir, tıpkı gecenin içinde sabırla bekleyen bir baykuş gibi.
Modern dünyada bu sembol hala akademik kurumların, kütüphanelerin ve entelektüel çevrelerin görsel dilinde yaşamaya devam eder çünkü insanlık, teknoloji ne kadar ilerlerse ilerlesin, karanlıkta görebilen o içsel göze, yani eleştirel düşünceye ve stratejik akla her zaman ihtiyaç duyar ve Coruja de Athena, binlerce yıl öncesinden bugüne uzanan bir zihinsel miras olarak kanat çırpmayı sürdürür. Belki de bu yüzden Athena’nın baykuşu yalnızca bir mitolojik detay değil, insan zihninin kendi potansiyeline dair bir hatırlatmadır karanlık korkulacak bir alan değil, doğru bakışla keşfedilecek bir derinliktir ve gerçek bilgelik, ışığın içinde değil, gölgenin içinden geçerken kazanılır.
