Bugün birçok kişi astrolojiyi yalnızca Güneş burçlarından veya internet üzerinden birkaç dakika içinde çıkarılan doğum haritalarından ibaret sanırken, binlerce yıl önce yaşamış Babil, Mısır, Helenistik ve Orta Çağ astrologları gökyüzünü yorumlamak için son derece ayrıntılı matematiksel yöntemler kullanıyor, çoğu zaman tek bir haritayı hazırlamak için saatler hatta günler boyunca hesaplama yapıyorlardı. O dönemlerde ne bilgisayar ne de elektronik hesap makineleri bulunduğundan, her gezegenin hareketi tek tek tablolar üzerinden inceleniyor, yıldızların konumları tekrar tekrar kontrol ediliyor ve elde edilen sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılarak yorumlanıyordu. Antik astrologların en dikkat çekici özelliklerinden biri, yalnızca gezegenlerin hangi burçta bulunduğuna bakmamalarıydı. Bunun yerine gezegenlerin birbirlerine olan açılarının tam derece farklarını, günün uzunluğunu, Güneş'in ufuktaki yüksekliğini, doğum anındaki yükselen burcun kaçıncı dakikada olduğunu ve hatta bazı dönemlerde gökyüzünde görünen belirli yıldız kümelerini de hesaplamalarına dahil ediyorlardı. Bu nedenle aynı gün doğan iki insanın yalnızca birkaç dakikalık doğum farkı bile oldukça farklı yorumlara neden olabiliyordu.
Dekan Hesaplama Yöntemi
Antik Mısır ve daha sonra Helenistik astrologlar, her burcu yalnızca otuz derecelik tek bir alan olarak değerlendirmiyordu. Bunun yerine her burcu üç eşit parçaya ayırıyor ve bu bölümlere Dekan adını veriyorlardı.
Hesaplama oldukça basitti.
Bir burç toplam 30 dereceydi.
30 ÷ 3 = 10 derece
Böylece her burç üç farklı dekana ayrılıyordu.
0°00' ile 9°59' arasında bulunan gezegenler Birinci Dekan
10°00' ile 19°59' arasında bulunan gezegenler İkinci Dekan
20°00' ile 29°59' arasında bulunan gezegenler Üçüncü Dekan olarak kabul ediliyordu.
Örneğin Mars'ın 17° Koç burcunda bulunduğunu düşünelim.
17 sayısı 10 ile 20 arasında olduğu için Mars, Koç burcunun ikinci dekanında yer alırdı ve antik astrologlar bu yerleşimi yalnızca Mars Koç'ta şeklinde değil, ikinci dekanın yöneticisine göre de yorumlardı. Böylece tek bir gezegen için ikinci bir karakter katmanı oluşturulmuş olurdu.
Gün ve Gece Haritası Hesabı (Sect)
Helenistik astrolojide oldukça önemli kabul edilen fakat günümüzde çok az kullanılan yöntemlerden biri de Sect adı verilen gündüz ve gece ayrımıydı.
Hesaplama son derece basitti.
Eğer doğum sırasında Güneş ufkun üzerindeyse kişi gündüz haritasına sahip kabul edilirdi.
Eğer Güneş ufkun altındaysa kişi gece haritasına sahip sayılırdı.
Bu tek hesaplama bile gezegenlerin yorumunu değiştirebiliyordu.
Örneğin gündüz haritalarında Güneş, Jüpiter ve Satürn daha güçlü kabul edilirken, gece haritalarında Ay, Venüs ve Mars daha etkili görülüyordu. Aynı doğum haritası bu nedenle iki farklı bakış açısıyla değerlendirilebiliyordu.
Şans Noktası (Part of Fortune) Hesabı
Antik astrologların en çok kullandığı matematiksel tekniklerden biri Şans Noktası hesaplamasıydı.
Gündüz doğumlarında kullanılan formül şöyleydi
Şans Noktası = Yükselen + Ay − Güneş
Gece doğumlarında ise işlem tersine çevrilirdi.
Şans Noktası = Yükselen + Güneş − Ay
Örnek bir hesaplama yapalım.
Yükselen: 80°
Ay: 150°
Güneş: 100°
Formül:
80 + 150 − 100 = 130°
130 derece, Zodyak üzerinde yaklaşık olarak Aslan burcunun 10. derecesine denk gelir ve antik astrologlar bu noktayı kişinin doğal fırsatları bereketi ve yaşamda daha rahat ilerleyebileceği alanlarla ilişkilendirirdi.
Zodyağın Derece Matematiği
Antik astrologlar bütün burçları tek tek değil, 360 derecelik tek bir çember olarak değerlendiriyorlardı.
Koç = 0° ile 30°
Boğa = 30° ile 60°
İkizler = 60° ile 90°
Yengeç = 90° ile 120°
Aslan = 120° ile 150°
Başak = 150° ile 180°
Terazi = 180° ile 210°
Akrep = 210° ile 240°
Yay = 240° ile 270°
Oğlak = 270° ile 300°
Kova = 300° ile 330°
Balık = 330° ile 360°
Örneğin Venüs 12° Başak'ta bulunuyorsa önce Başak'ın başlangıç derecesi olan 150 derece alınır, üzerine 12 derece eklenirdi.
150 + 12 = 162°
Bütün diğer gezegenler de aynı sisteme çevrilir ve açılar bu toplam dereceler üzerinden hesaplanırdı.
Açı Hesabı
Antik astrologlar iki gezegen arasındaki uzaklığı hesaplamak için oldukça basit ama etkili bir yöntem kullanıyorlardı.
Örneğin
Venüs = 162°
Mars = 248°
248 − 162 = 86°
Bu sonuç 90 dereceye oldukça yakın olduğundan iki gezegen arasında kare açı bulunduğu kabul edilirdi. Hesaplamalarda yalnızca tam dereceye değil, birkaç derecelik sapmaya da izin verilirdi ve buna orb adı verilirdi.
Gökyüzünü Matematikle Okuyan Bilgeler
Bugün birkaç saniyede hazırlanan doğum haritalarının arkasında aslında binlerce yıl boyunca geliştirilen ayrıntılı matematiksel sistemler bulunuyor. Babil'den İskenderiye'ye, oradan Orta Çağ'ın gözlemevlerine kadar uzanan bu gelenek, gökyüzünü yalnızca sembollerle değil rakamlarla da anlamaya çalışıyordu. Günümüzde kullanılan astroloji yazılımlarının büyük bölümü, bu antik hesaplama prensiplerinin modern bilgisayarlarla uygulanmış halidir. Bazı teknikler zaman içinde unutulmuş, bazıları ise yalnızca geleneksel astrolojiyle ilgilenen küçük araştırmacı grupları tarafından yaşatılmaya devam etmektedir. Bu nedenle antik astrologların mirası yalnızca yıldızları yorumlamaktan ibaret değil, aynı zamanda gökyüzünü matematiksel bir düzen içinde anlamaya yönelik binlerce yıllık bir bilgi birikiminin de temsilcisidir.
