İşverenin bir çalışanın ücretini tek taraflı olarak düşürmesi, iş hukukunda önemli sınırlamalara tabidir. Ücret, iş sözleşmesinin temel unsurlarından biridir ve çalışma koşullarında esaslı değişiklik niteliği taşıyan indirimler için kanunun aradığı şartların yerine getirilmesi gerekir. Ancak işçinin yeni bir sözleşmeyle ücret değişikliğini açıkça kabul etmesi, sonradan ortaya çıkabilecek alacak uyuşmazlıklarında belirleyici olabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 4 Mart 2025 tarihli, 2025/310 Esas ve 2025/2296 Karar sayılı ilamında, bir güvenlik görevlisinin ücretinin düşürülmesi nedeniyle açtığı alacak davası değerlendirilmiştir. İşçi, önceki çalışma koşullarına göre daha yüksek ücret alması gerektiğini ve ücretinden haksız kesintiler yapıldığını ileri sürmüştür. Uyuşmazlıkta sonradan imzalanan iş sözleşmesinin ücret hükümleri önem taşımıştır.
Yargıtay, işçinin ücret değişikliğini içeren yeni iş sözleşmesini imzalamasının, somut olayın koşullarında bu değişikliğin kabul edildiğini gösterebileceğini değerlendirmiştir. Böylece önceki ücret koşullarının her durumda süresiz olarak korunacağı düşüncesinin doğru olmadığı ortaya konulmuştur.
Ancak işçinin imzasının bulunması, bütün ücret indirimlerini tartışmasız geçerli hale getirmez. İmzanın hangi koşullarda alındığı, sözleşmenin içeriği, işçinin gerçek iradesi ve emredici kanun hükümleri önem taşır. Ayrıca geçmişte doğmuş ve ödenmesi gereken ücret alacakları ile geleceğe yönelik ücret değişiklikleri birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin çalışan, kendisine sunulan yeni sözleşmede ücretinin açıkça düşürüldüğünü görerek bu koşulu kabul etmiş olabilir. Buna karşılık baskı altında imza attığını veya belgenin gerçek iradesini yansıtmadığını ileri sürüyorsa bu iddialar somut delillerle incelenmelidir. İşverenin de ücret değişikliklerini açık ve hukuka uygun biçimde düzenlemesi gerekir.
Sonuç olarak ücret değişikliklerinde hem işverenin yönetim yetkisi hem de işçinin sözleşme özgürlüğü kanuni sınırlar içinde değerlendirilir. Yeni bir sözleşmeye atılan imza önemli hukuki sonuçlar doğurabilir, ancak hiçbir imza kanunun emredici hükümlerini kendiliğinden geçersiz hale getirmez.
#İşHukuku #Ücretİndirimi #İşSözleşmesi #Yargıtay #ÇalışanHakları #Ekubo
