Bir kişinin ölümünden sonra mal varlığının kimlere kalacağı yalnızca kanuni mirasçılık kurallarıyla belirlenmez. Kişi, kanunun izin verdiği sınırlar içinde vasiyetname düzenleyerek bir başkasını mirasçı olarak atayabilir. Ancak vasiyetnamede bir kişinin mirasçı olarak atanması ile ona belirli bir malın bırakılması hukuken farklı sonuçlar doğurur. Bu ayrım, mirastan hak elde etmek isteyen kişinin hangi hukuki yolu izlemesi gerektiğini belirler.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 15 Şubat 2024 tarihli, 2023/864 Esas ve 2024/883 Karar sayılı ilamında bu konu değerlendirilmiştir. Uyuşmazlıkta miras bırakan, vasiyetnamesiyle bütün mal varlığını bir derneğe bırakmıştır. Dernek, vasiyetnamenin açılıp okunmasının ardından vasiyetnamenin yerine getirilmesi amacıyla dava açmıştır. Ancak mahkemeler, derneğin belirli bir malın bırakıldığı vasiyet alacaklısı değil, atanmış mirasçı konumunda olduğunu belirlemiştir.
Türk Medeni Kanunu'na göre atanmış mirasçı, miras bırakanın ölümüyle mirası doğrudan kazanır. Bu nedenle geçerli bir vasiyetnameyle mirasçı olarak atanan kişinin, yalnızca bu sıfatından doğan ayni hakları kazanabilmek için ayrıca vasiyetnamenin tenfizi davası açması gerekli değildir. Sulh Hukuk Mahkemesinden alınacak atanmış mirasçılığı gösteren mirasçılık belgesi, ilgili intikal işlemlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılabilir.
Buna karşılık vasiyetnamede belirli bir evin, arsanın veya başka bir malın bir kişiye bırakılması halinde farklı bir hukuki durum ortaya çıkar. Belirli mal vasiyetiyle hak kazanan kişi, kural olarak malın mülkiyetini miras bırakanın ölümüyle doğrudan elde etmez. Bu kişinin vasiyet konusu malın kendisine devredilmesini istemesi gerekebilir. Dolayısıyla vasiyetnamenin içeriği ve hukuki niteliği son derece önemlidir.
Yargıtayın incelediği olayda vasiyetname, belirli bir mal bırakılması değil, mirasçı atanması niteliğinde kabul edilmiştir. Bu nedenle açılan tenfiz davasında hukuki yarar bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak mirasçılık sıfatına itiraz edilmesi, vasiyetnamenin geçerliliğinin tartışılması veya başka bir hukuki uyuşmazlık bulunması halinde ayrıca dava açılması gerekebilir. Karar, vasiyetnameyle mirasçı atanan kişilerin hiçbir koşulda mahkemeye başvurmayacağı anlamına gelmez.
Sonuç olarak vasiyetname düzenleyen kişilerin kullandıkları ifadeler, ölümden sonra mal varlığının nasıl intikal edeceğini doğrudan etkileyebilir. Bütün mirasın veya belirli bir payın bırakılması ile yalnızca belirli bir malın vasiyet edilmesi aynı hukuki sonucu doğurmaz. Miras hukukunda kişinin son isteğinin doğru uygulanabilmesi, vasiyetnamenin yalnızca varlığına değil, hukuken ne anlama geldiğinin doğru belirlenmesine bağlıdır.
#MirasHukuku #Vasiyetname #AtanmışMirasçı #Yargıtay #MirasçılıkBelgesi #Hukuk #Ekubo
