Amerika Sokaklarına Gizemli Mesajları Kim Yerleştirdi?
1980'lerden itibaren Philadelphia sokaklarında insanların yıllarca üzerinden geçtiği asfaltların üzerinde tuhaf levhalar ortaya çıkmaya başladı. Küçük, renkli ve el yapımı görünen bu parçaların üzerinde aynı gizemli kelimeler tekrar ediyordu
TOYNBEE IDEA / IN KUBRICK'S 2001 / RESURRECT DEAD / ON PLANET JUPITER,
Mesaj kabaca, Toynbee fikri, Kubrick'in 2001'inde, ölüleri Jüpiter gezegeninde dirilt anlamına geliyordu.
İlk bakışta rastgele seçilmiş kelimeler gibi görünüyordu, ancak kısa süre sonra benzer levhalar yalnızca Philadelphia'da değil, New York Baltimore ve başka Amerikan şehirlerinde, hatta Güney Amerika'da bile görülmeye başladı. Böylece bugün hala tam anlamıyla çözülemeyen Toynbee Tiles gizemi doğdu.
Mesajdaki Toynbee kelimesinin ünlü İngiliz tarihçi Arnold J. Toynbee'ye gönderme yaptığı düşünülüyor. Kubrick ise büyük ihtimalle Stanley Kubrick'in insanlığın evrimini, uzayı ve Jüpiter yolculuğunu konu alan 2001 A Space Odyssey filmiydi. Fakat ikisini birbirine bağlayan ölüleri Jüpiter'de diriltme düşüncesinin nereden geldiği çok daha karanlıktı. Görünüşe göre karoları hazırlayan kişi Toynbee'nin düşünceleriyle Kubrick'in filmini kendi zihninde birleştirmiş ve ortaya ölümden sonra yaşamla ilgili sıra dışı bir teori çıkarmıştı. Asıl gizem ise mesajdan çok bu karoların yolların ortasına nasıl yerleştirildiğiydi. Karolar linolyum benzeri malzemelerden hazırlanıyor, üzerleri koruyucu katmanlarla kaplanarak asfalta bırakılıyordu. Otomobiller üzerinden geçtikçe levha zemine bastırılıyor zaman içerisinde üzerindeki koruyucu tabaka aşınıyor ve altında saklanan mesaj ortaya çıkıyordu. Başka bir ifadeyle karoları yapan kişi, şehrin trafiğini kendi baskı makinesine dönüştürmüştü.
Fakat bu yöntem başka bir soruyu doğuruyordu: Bir insan Philadelphia ve New York gibi şehirlerin yoğun kavşaklarına fark edilmeden bu kadar çok karo nasıl bırakabilmişti. Üstelik benzer mesajlar binlerce kilometre uzakta, Güney Amerika'da da bulunmuştu Araştırmacılar yıllarca cevap aradı ve sonunda geçmişten çok ilginç bir iz ortaya çıktı. 1983 yılında Philadelphia basınında James Morasco adını kullanan bir kişinin, ölü insanların Jüpiter'de yeniden diriltilebileceğine ilişkin sıra dışı düşüncelerini duyurmaya çalıştığından söz edilmişti. Bu fikir Toynbee karolarındaki mesajla şaşırtıcı derecede benzerdi. Ancak James Morasco'nun kimliği araştırıldığında hikaye daha da karmaşıklaştı. İsmin gerçek olmayabileceği düşünüldü ve araştırmacılar başka bir kişiye ulaşmaya başladı. Bu kişinin adı Severino Sevy Verna idi. Gizem açısından en önemli gelişmelerden biri ise Güney Amerika'da bulunan bir Toynbee karosunun üzerinde Philadelphia'daki bir adresin ortaya çıkmasıydı. Araştırmacılar bu adresi takip ettiklerinde izlerin Verna'ya doğru uzandığını düşündüler. Toynbee Tiles'ı yıllarca araştıran Justin Duerr ve arkadaşlarının çalışmaları daha sonra yönetmen Jon Foy'un 2011 yapımı Resurrect Dead: The Mystery of the Toynbee Tiles belgeseline dönüştü.
Belgeselde ortaya konulan ipuçlarının önemli bölümü Verna'yı işaret ediyordu. Ancak hikayenin en önemli eksik parçası hiçbir zaman bulunamadı. Verna karoları yaptığını kabul etmedi. Bu nedenle bugün bile Toynbee Tiles'ı kesin olarak Severino Verna yaptı diyebileceğimiz tartışmasız bir kanıt bulunmuyor. Üstelik zaman içerisinde yeni karoların ortaya çıkması gizemi daha da karmaşıklaştırdı. Bunların bazılarının orijinal üreticiden esinlenen başka kişiler tarafından yapıldığı düşünülüyor. Böylece başlangıçta tek bir kişinin sıra dışı mesajı olabilecek Toynbee Tiles, zamanla kendi takipçilerini yaratan bir şehir efsanesine dönüştü. Fakat hikayenin belki de en etkileyici tarafı başka yerde saklı. Karoları yapan kişi kim olursa olsun, mesajını gazetelere ilan vermek, kitap yayımlamak ya da televizyona çıkmak yerine şehirlerin asfaltına yazmayı seçmişti.
Arabalar üzerinden geçti. Yağmur onları aşındırdı. Yollar yenilendi. Karoların büyük bölümü zamanla yok oldu. Ama mesaj kaybolmadı İnsanlar onları fotoğrafladı, haritalandırdı, araştırdı ve sonunda haklarında belgeseller çekildi. Belki Toynbee Tiles'ın gerçek sırrı da burada yatıyor. Çünkü onları yapan kişinin kim olduğunu hala kesin olarak bilmiyoruz, fakat yaklaşık kırk yıl önce asfaltın üzerine bıraktığı birkaç kelime bugün hala dünyanın başka bir köşesinde insanlar tarafından tartışılıyor. Ve bazen bir sırrı sonsuza kadar yaşatmak için onu saklamak gerekmez. Milyonlarca insanın üzerinden geçeceği bir yere bırakmak yeterlidir.
