İşyerlerinde çalışanların görev yerlerinin veya sorumluluklarının değiştirilmesi, işletmenin ihtiyaçlarına göre zaman zaman gerekli olabilir. Ancak bu yetkinin çalışanı yıldırmak, mesleki konumunu zayıflatmak veya işten ayrılmaya zorlamak amacıyla kullanılması hukuki sorunlar doğurur. Özellikle sık tekrarlanan görev değişiklikleri ve çalışanın bilgi birikimiyle bağdaşmayan işlerin verilmesi, psikolojik taciz iddialarında önem taşıyabilir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2022/17806 Esas ve 2023/403 Karar sayılı ilamına atfedilen değerlendirmede, çalışanın görev yerinin sürekli değiştirilmesi ve mesleki kariyeriyle bağdaşmayan işlerde görevlendirilmesi mobbing kapsamında ele alınmaktadır. Bu yaklaşım, işverenin yönetim yetkisinin sınırsız olmadığını ortaya koyan iş hukuku ilkeleriyle bağlantılıdır.
Mobbing, işyerinde kişiyi hedef alan, süreklilik gösteren ve yıldırma etkisi yaratan davranışlar bütünü olarak değerlendirilebilir. Ancak her görev değişikliği veya her yönetim kararı mobbing oluşturmaz. İşletmenin gerçek ihtiyaçları nedeniyle yapılan, nesnel gerekçelere dayanan ve hukuka uygun değişikliklerle çalışanı sistematik biçimde yıldırmaya yönelik davranışlar birbirinden ayrılmalıdır.
Örneğin uzun yıllar uzmanlık gerektiren bir görevde çalışan kişinin, makul bir açıklama olmaksızın sürekli farklı birimlere gönderilmesi ve mesleki niteliğiyle ilgisiz işlerde çalıştırılması, diğer olaylarla birlikte değerlendirildiğinde psikolojik taciz iddiasını destekleyebilir. Yazışmalar, görev değişikliği kayıtları, tanık anlatımları ve çalışma koşullarındaki değişiklikler bu tür uyuşmazlıklarda önemlidir.
İşverenin çalışanı yönetme hakkı, onun kişilik haklarına saygı gösterme yükümlülüğüyle birlikte değerlendirilmelidir. Çalışanın mesleki itibarı, psikolojik bütünlüğü ve çalışma koşulları hukuk düzeninin koruması altındadır. Bununla birlikte mobbing iddiasının kabulü için olayların bütününün incelenmesi gerekir.
Sonuç olarak görev değişiklikleri, işyerinin olağan yönetim faaliyetlerinden biri olabileceği gibi sistematik yıldırma davranışının aracı haline de gelebilir. Bir çalışanın görevini değiştirmek ile onu mesleki ve psikolojik açıdan etkisizleştirmeye çalışmak aynı şey değildir.
#Mobbing #İşHukuku #PsikolojikTaciz #ÇalışanHakları #Yargıtay #Ekubo
