Sudan, 1973 yılında Afrika’da dünyaya geldi. O bir kuzey beyaz gergedanıydı (Ceratotherium simum cottoni). Bir zamanlar Uganda, Çad, Sudan, Orta Afrika Cumhuriyeti ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti çevresinde yaşayan bu gergedanların geleceği, kaçak avcılık ve yaşadıkları bölgelerdeki savaşlar nedeniyle hızla kararmaya başlamıştı. Sudan henüz yaklaşık iki yaşındayken doğadan yakalandı ve dönemin Çekoslovakya’sındaki Dvůr Králové Hayvanat Bahçesi’ne götürüldü. Hayatının büyük bölümünü Afrika’dan binlerce kilometre uzakta geçirecekti.
Yıllar geçtikçe Sudan yalnızca yaşlanmıyor, ait olduğu tür de gözlerinin önünde yok oluyordu. Kuzey beyaz gergedanları boynuzları için yapılan kaçak avcılığın ve habitatlarındaki çatışmaların ağır bedelini ödedi. Esaret altında üreme çabaları da türü kurtarmaya yetmedi. Sudan ise baba olmayı başardı, kızı Najin, daha sonra da Najin’in yavrusu Fatu dünyaya geldi. Fakat doğal yaşamda kuzey beyaz gergedanlarından geriye neredeyse hiçbir şey kalmamıştı.
2009 yılında son bir umut doğdu. Sudan; Suni, Najin ve Fatu ile birlikte Çekya’dan Kenya’daki Ol Pejeta Koruma Alanı’na götürüldü. Amaç, yıllar sonra yeniden Afrika toprağına basan bu dört gergedanın doğal iklime, geniş otlaklara ve yaşam koşullarına kavuştuğunda üreyebilmesiydi. Sudan artık özgür bir vahşi gergedan değildi, fakat yüzlerce dönümlük koruma alanında, atalarının coğrafyasında yeniden dolaşabiliyordu. Türün geleceği o kadar kırılgan hâle gelmişti ki Sudan ve diğer gergedanlar 24 saat silahlı korucular tarafından korunuyordu.
Ancak beklenen yavrular gelmedi. 2014 yılında diğer erkek Suni'nin ölümüyle Sudan, dünyada kalan son erkek kuzey beyaz gergedanı oldu. Ardından veteriner kontrolleri daha ağır bir gerçeği ortaya çıkardı: Sudan yaşlanmıştı ve sperm sayısı çok düşüktü, Najin ve Fatu da doğal yollarla yavru dünyaya getiremiyordu. Böylece iki tonun üzerindeki bu dev hayvan, farkında olmadan bütün bir alt türün yok oluşunun simgesine dönüştü. Bakıcıları Sudan'ı sakin, insanlara karşı hoşgörülü ve sabırlı bir hayvan olarak anlatıyordu.
2017'nin sonlarında Sudan'ın sağ arka bacağında yaşına bağlı ciddi bir enfeksiyon gelişti. Tedaviyle bir süre toparlandı; fakat daha sonra yaranın altında çok daha derin bir enfeksiyon ortaya çıktı. 45 yaşındaki Sudan giderek güçten düştü. Mart 2018'de durumu ağırlaştığında artık ayağa kalkamıyor ve ciddi biçimde acı çekiyordu. Veterinerler daha fazla acı çekmesini önlemek için onu uyutmaya karar verdi. 19 Mart 2018'de Sudan öldü. Yanında yıllardır onu koruyan ve bakımını yapan insanlar vardı. Onun ölümüyle Dünya'da yaşayan hiçbir erkek kuzey beyaz gergedanı kalmadı.
Fakat Sudan'ın hikayesi ölümüyle tamamen bitmedi. Bugün hayatta kalan son iki kuzey beyaz gergedanı, onun kızı Najin ve torunu Fatu. İkisi de Kenya'daki Ol Pejeta'da yaşıyor. Bilim insanları yıllar önce toplanmış erkek spermlerini ve dişilerden elde edilen yumurtaları kullanarak laboratuvarda kuzey beyaz gergedanı embriyoları üretmeye ve bunları güney beyaz gergedanı taşıyıcı annelere aktarmaya çalışıyor. Sudan böylece yalnızca son erkek olarak değil, insanlığın bir türü kaybetmenin eşiğine kadar getirip ardından onu kurtarmak için bilimin sınırlarını zorlamasının sembolü olarak kaldı. Bir zamanlar Afrika'da binlercesinin ayak izi vardı, sonunda bütün bir türün hikayesi, Sudan adlı tek bir erkeğin omuzlarında kaldı.
