1985 yılında Steve Jobs, dokuz yıl önce kurucuları arasında yer aldığı Apple'dan ayrılmak zorunda kaldı. Şirketin geleceğini şekillendirmek isteyen genç girişimci, yönetim kuruluyla yaşadığı güç mücadelesini kaybetmişti. Aradan 12 yıl geçtiğinde ise aynı şirket ciddi mali sorunlarla mücadele ediyor, geleceği konusunda belirsizlik yaşıyordu. Apple'ın yeniden yükselişinde belirleyici rol oynayacak isim, yıllar önce şirketten ayrılan Steve Jobs olacaktı.
Steve Jobs, 24 Şubat 1955'te San Francisco'da dünyaya geldi. Çocukluk yıllarından itibaren elektronik cihazlara ve teknolojiye ilgi duydu. 1976 yılında Steve Wozniak ve Ronald Wayne ile birlikte Apple'ı kurdu. Başlangıçta küçük bir girişim olan şirket, Apple II bilgisayarının başarısıyla hızla büyüdü. Jobs henüz 25 yaşındayken Apple, 1980 yılında halka açıldı ve kurucularına büyük bir servet kazandırdı. Ancak şirketin büyümesi, yönetim sorunlarını da beraberinde getirdi.
1983 yılında Jobs, PepsiCo yöneticisi John Sculley'i Apple'ın başına getirdi. Başlangıçta birlikte çalışan ikili, zamanla şirketin yönetimi ve ürün stratejileri konusunda anlaşmazlığa düştü. 1984 yılında tanıtılan Macintosh, kişisel bilgisayarların kullanımını kolaylaştıran grafik arayüzü ve fare sistemiyle dikkat çekmişti. Ancak satışların beklentileri karşılamaması, şirket içindeki gerilimi artırdı. Jobs'un sert yönetim anlayışı ve çalışanlarla yaşadığı anlaşmazlıklar da sorunların büyümesinde etkili oldu.
1985 yılında yönetim kurulu, John Sculley'in yanında yer aldı. Jobs önce Macintosh bölümünün yönetiminden uzaklaştırıldı. Şirket üzerindeki etkisini büyük ölçüde kaybeden Jobs, aynı yılın eylül ayında Apple'dan istifa etti. Dolayısıyla yaygın anlatının aksine doğrudan işten çıkarılmamış, yetkileri elinden alındıktan sonra şirketten ayrılmıştı. Kendi kurduğu şirketin yönetiminden uzaklaştırılması, kariyerinin en önemli kırılma noktalarından biri oldu.
Jobs, Apple'dan ayrıldıktan sonra teknoloji dünyasından çekilmedi. 1985 yılında NeXT adlı bilgisayar şirketini kurdu. NeXT, özellikle yükseköğretim ve araştırma kurumları için gelişmiş bilgisayarlar ve işletim sistemleri üretmeyi hedefliyordu. Şirketin bilgisayarları ticari açıdan büyük başarı elde edemedi. Ancak geliştirilen yazılım teknolojileri, yıllar sonra Apple'ın geleceğini değiştirecek kadar önemliydi.
1986 yılında Jobs, George Lucas'ın şirketi Lucasfilm'in bilgisayar grafikleri bölümünü satın alarak Pixar'ın bağımsız bir şirket haline gelmesini sağladı. Başlangıçta bilgisayar donanımı ve animasyon teknolojileri üzerine çalışan Pixar, zamanla sinema tarihinin en önemli animasyon stüdyolarından birine dönüştü. 1995 yılında gösterime giren Toy Story, tamamen bilgisayar animasyonuyla hazırlanmış ilk uzun metrajlı sinema filmi olarak büyük başarı kazandı. Jobs, Apple dışında geçirdiği yıllarda hem teknoloji hem de eğlence sektöründe önemli deneyimler edindi.
Bu sırada Apple için işler giderek zorlaşıyordu. 1990'lı yıllarda Microsoft Windows işletim sisteminin yaygınlaşması ve daha uygun fiyatlı kişisel bilgisayarların pazarı büyütmesi, Apple üzerindeki rekabet baskısını artırdı. Şirketin ürün çeşitliliği karmaşıklaşmış, işletim sistemini yenileme girişimleri beklenen sonucu vermemişti. Mali kayıplar büyürken Apple, gelecekteki bilgisayarlarının temelini oluşturacak yeni bir yazılım teknolojisine ihtiyaç duyuyordu.
1996 yılının aralık ayında Apple, NeXT'i satın alacağını açıkladı. Satın alma işlemi 1997 yılında tamamlandı ve Steve Jobs böylece kurucusu olduğu şirkete geri döndü. Başlangıçta danışman olarak görev aldı. Aynı yıl Apple'ın üst yönetiminde yaşanan değişikliklerin ardından geçici CEO oldu. Jobs'un dönüşü yalnızca eski bir yöneticinin yeniden göreve başlaması değildi. NeXT'in geliştirdiği teknolojiler, daha sonra Mac OS X işletim sisteminin temelini oluşturacaktı.
Jobs, Apple'ın toparlanması için öncelikle ürün yelpazesini sadeleştirdi. Çok sayıda bilgisayar modeli ve devam eden proje yerine daha az sayıda, belirgin hedef kitlelere yönelik ürün geliştirilmesini savundu. Şirketin kaynaklarını temel ürünlere yönlendirdi. Aynı dönemde Microsoft ile yapılan anlaşma kapsamında Microsoft, Apple'a 150 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Bu gelişme, iki şirket arasındaki ilişkilerin yeniden düzenlenmesi ve Apple'ın mali durumunun güçlendirilmesi açısından önemliydi.
1998 yılında tanıtılan iMac, Apple'ın dönüşümünün en görünür simgelerinden biri oldu. Jonathan Ive'ın öncülüğündeki tasarım ekibinin geliştirdiği renkli ve yarı saydam gövdeli bilgisayar, dönemin alışılmış bilgisayar tasarımlarından ayrılıyordu. iMac'in başarısı, Apple'ın yeniden karlılığa ulaşmasına katkı sağladı. Jobs'un ürün geliştirme yaklaşımında yalnızca teknik özellikler değil, tasarım, kullanım kolaylığı ve donanımla yazılımın birlikte çalışması da merkezi bir yer tutuyordu.
2001 yılında iPod'un tanıtılmasıyla Apple, kişisel bilgisayarların ötesinde tüketici elektroniği alanında büyümeye başladı. Aynı yıl ilk Apple Store mağazaları açıldı. 2003 yılında iTunes Music Store hizmete girdi. Donanım, yazılım ve dijital içerik hizmetlerini bir araya getiren bu yaklaşım, şirketin iş modelini değiştirdi. Apple artık yalnızca bilgisayar üreten bir şirket olmaktan uzaklaşıyordu.
2007 yılında tanıtılan iPhone ise bu dönüşümün en önemli aşamalarından biri oldu. Dokunmatik ekranı, internet özellikleri ve yazılım deneyimini bir araya getiren cihaz, akıllı telefon sektörünün gelişiminde belirleyici rol oynadı. 2010 yılında iPad'in tanıtılmasıyla Apple, tablet bilgisayar pazarında da güçlü bir konum elde etti. Jobs'un liderliğinde geliştirilen bu ürünler, şirketin küresel ölçekte büyümesini sağladı.
Ancak Apple'ın yeniden yükselişini yalnızca tek bir kişinin başarısı olarak değerlendirmek eksik olur. Steve Wozniak'ın ilk bilgisayarlardaki mühendislik katkıları, Jonathan Ive'ın tasarım çalışmaları, Tim Cook'un operasyonel yönetimi ve binlerce çalışanın emeği, şirketin gelişiminde önemli rol oynadı. Jobs'un belirleyici katkısı ise bu farklı alanları ortak bir ürün anlayışı ve şirket stratejisi etrafında birleştirmesiydi.
Steve Jobs, sağlık sorunları nedeniyle Ağustos 2011'de Apple'ın CEO'luk görevinden ayrıldı. 5 Ekim 2011'de, 56 yaşında hayatını kaybetti. Ardında yalnızca başarılı ürünler değil, teknoloji şirketlerinin tasarım, pazarlama ve kullanıcı deneyimine yaklaşımını etkileyen bir yönetim anlayışı bıraktı.
Steve Jobs'un kariyeri, başarıların yanında çatışmaların, başarısız girişimlerin ve yeniden yapılanmaların da bulunduğu bir hikayeydi. 1985 yılında Apple'dan ayrıldığında şirketin geleceğini belirleme gücünü kaybetmişti. 1997 yılında geri döndüğünde ise hem kendisi hem de şirket önemli ölçüde değişmişti. Bir zamanlar yönetiminden uzaklaştırıldığı Apple'ın yeniden yükselişine liderlik etmesi, teknoloji tarihinin en dikkat çekici geri dönüşlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
