Bir işletmenin zaman içinde büyüyerek şahıs işletmesinden limited veya anonim şirkete dönüşmesi, ticari hayatın olağan gelişmelerinden biridir. Ancak işverenin hukuki yapısının değişmesi, çalışanların kıdem sürelerinin ve geçmişten doğan haklarının ne olacağı konusunda soru işaretleri yaratabilir. İş hukukunda işyerinin devri, çalışanların haklarının korunmasını sağlayan özel kurallara tabidir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 13 Ocak 2021 tarihli, 2016/30897 Esas ve 2021/595 Karar sayılı ilamında, önce gerçek kişi işverenin yanında çalışan, ardından işletmenin şirketleşmesiyle aynı işyerinde çalışmaya devam eden bir kamyon şoförünün alacakları değerlendirilmiştir. İşçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile çeşitli ücret alacaklarının hem önceki işverenden hem de şirketten tahsilini istemiştir.
Yargıtay, işletmenin gerçek kişi işverenden şirkete geçmesini işyeri devri kapsamında değerlendirmiştir. İşyerinin devri halinde mevcut iş sözleşmeleri, hak ve borçlarıyla birlikte devralan işverene geçer. Bu nedenle çalışanların kıdem süreleri yalnızca şirketin kurulduğu tarihten itibaren başlatılamaz.
Ancak eski ve yeni işverenin bütün alacaklardan sınırsız biçimde sorumlu olduğu da söylenemez. Kıdem tazminatında devreden işverenin sorumluluğu kendi çalıştırdığı süre ve devir tarihindeki ücretle sınırlıdır. Ücret ve bazı diğer işçilik alacaklarında ise kanunun öngördüğü iki yıllık birlikte sorumluluk süresi önem taşır. İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti bakımından da farklı sorumluluk kuralları uygulanabilir.
Örneğin aynı işyerinde yıllarca çalışan bir kişinin, işletmenin şirketleşmesinden sonra çalışmaya devam etmesi halinde önceki hizmet süresi kıdem hesabından kendiliğinden silinmez. Bununla birlikte işçinin hangi alacağını hangi işverenden isteyebileceği, devrin tarihi ve alacağın türüne göre belirlenir.
Sonuç olarak işletmenin unvanının veya hukuki yapısının değişmesi, çalışanların geçmiş hizmetlerini ortadan kaldırmaz. İşyeri devrinde işçinin çalışma geçmişi korunurken eski ve yeni işverenlerin mali sorumlulukları kanunun belirlediği sınırlar içinde değerlendirilir.
#İşHukuku #İşyeriDevri #KıdemTazminatı #Şirketleşme #Yargıtay #Ekubo
