Evlerini satan, birikimlerini harcayan ve hayatlarının geri kalanını denizlerde geçirmeyi planlayan yüzlerce insan, 2026 yılının ekim ayında beklemedikleri bir haberle karşılaştı. Ömür boyu dünya turu yapma hayaliyle yerleştikleri yolcu gemisinin işletmecisi mali krize girmişti. Üstelik yolculara eşyalarını toplamaları ve gemiyi terk etmeleri için yalnızca yedi saat süre tanınmıştı. Bir zamanlar yeni bir hayatın başlangıcı olarak gördükleri gemi, Kamboçya'daki bir limanda onları geride bırakıyordu.
ABD merkezli Villa Vie Residences şirketi, alışılmış tatil anlayışının dışına çıkan bir yaşam modeli sunuyordu. Yolcular, Villa Vie Odyssey adlı gemide kabin satın alabiliyor veya kiralayabiliyor, böylece dünyanın farklı ülkelerini gezerken aynı zamanda gemide yaşayabiliyordu. Kuzey İrlanda'nın Belfast kentinden Ekim 2024'te yola çıkan yaklaşık 200 metre uzunluğundaki gemi, sürekli devam eden bir dünya turu için tasarlanmıştı. Şirket, bazı müşterilerine gemide en az 15 yıl yaşayabilecekleri güvencesini de sunmuştu.
Bu sıra dışı yaşamın bedeli oldukça yüksekti. Kabinlerin fiyatları konumlarına ve özelliklerine göre değişirken, bazı süitlerin satış bedeli 440 bin dolara kadar ulaşıyordu. Yolcular ayrıca düzenli hizmet ve işletme ücretleri ödüyordu. Gemide sağlık merkezi, restoranlar, dinlenme alanları ve uzun süreli yaşam için düzenlenmiş odalar bulunuyordu. Bazı müşteriler bu fırsatı değerlendirmek için evlerini satmış, eşyalarını elden çıkarmış ve karadaki yaşamlarını tamamen geride bırakmıştı.
Ancak geminin ekonomik sorunları zamanla büyümeye başladı. Şirketin açıklamasına göre, İran'daki savaşın ardından yükselen yakıt fiyatları işletme maliyetlerini ciddi biçimde artırdı. Daha önce kabin başına aylık ortalama 1.800 dolar olan yakıt gideri, Asya'nın bazı bölgelerinde 6.000 ile 8.000 dolar arasına yükseldi. Şirket, yakıt tüketimini azaltmak için geminin hızını düşürdü ve limanlarda daha uzun süre kalmaya başladı. Buna rağmen maliyetler karşılanamadı.
Sorunların yalnızca yakıt fiyatlarından kaynaklanmadığı da ortaya çıktı. CBS News tarafından incelenen şirket içi belgeler, ağustos ayında ciddi bir finansman sıkıntısı yaşandığını gösteriyordu. Singapur'da yakıt temini için para bulunmaya çalışılmış, bazı yolcular şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla maddi destek sağlamıştı. Hatta bir yolcunun banka hesabından yakıt tedarikçisine 400 bin dolar ödeme yapıldığı bildirildi. Hong Kong'da ise gemi, ödenmemiş yakıt borcu nedeniyle geçici olarak alıkonuldu. Belgelerde personel ödemeleri, gıda tedariki ve diğer işletme giderleriyle ilgili borçlar da yer alıyordu.
27 Ekim 2026 tarihinde şirket, Kamboçya'daki faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı. Sihanoukville Limanı'nda bulunan gemide 203 yolcu ve 156 mürettebat vardı. Yerel yetkililerin açıklamasına göre yolculara gemiden ayrılmaları için yaklaşık yedi saat verildi. Bazıları uçak bileti alarak ülkeden ayrılırken bazıları liman kentindeki otellerde kalmaya başladı. Özellikle emeklilik dönemini gemide geçirmek isteyenler için bu karar, yalnızca bir seyahatin iptal edilmesi anlamına gelmiyordu. Artık yaşayacakları kalıcı bir evleri de olmayabilirdi.
Yolculardan Benjamin Schatz, gemiyi hayatının geri kalanını geçireceği evi olarak gördüğünü anlattı. Yaşananlar karşısında büyük bir şaşkınlık ve üzüntü duyduğunu belirten Schatz, bazı yolcuların artık evsiz kaldığını ve ne yapacaklarını bilmediklerini söyledi. Bir başka yolcu olan Darrell Carp ise gemideki yaşam için yaptığı harcamalar nedeniyle 250 bin dolar kaybettiğini ifade etti. Yolcuların önemli bir bölümü, şirketin mali durumunun ne kadar kötü olduğunu önceden bilmediklerini dile getirdi.
Villa Vie Residences yönetimi, yeniden yapılandırma ve yeni finansman bulma girişimlerinde bulunduğunu açıkladı. Şirketin yöneticisi Mikael Petterson, ABD'de Chapter 11 kapsamında iflas korumasına başvurmayı planladıklarını söyledi. Ancak bu süreçte yolcuların gemiye ne zaman dönebileceği veya yaptıkları yatırımları geri alıp alamayacağı konusunda kesin bir güvence bulunmuyordu.
Villa Vie Odyssey'nin yaşadığı kriz, dünya turu fikrinin ötesinde dikkat çekici bir gerçeği ortaya çıkardı. Yolcuların satın aldıkları şey yalnızca bir kabin ya da tatil paketi değildi. Onlar gelecek yıllarını, günlük alışkanlıklarını ve emeklilik planlarını bir şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesine bağlamıştı. Şirketin mali dengesi bozulduğunda ise bu yaşam düzeni birkaç saat içinde dağıldı.
Dünyayı dolaşarak yaşlanmayı planlayan insanlar, yolculuklarının nerede biteceğini hiç düşünmedikleri bir limanda karaya çıktı. Gemide kurdukları hayat, yakıt giderleri, borçlar ve karşılanamayan işletme maliyetleri arasında sona erdi. Ömür boyu süreceği düşünülen bir yolculuğun en unutulmaz durağı, kimsenin kalmayı planlamadığı Kamboçya oldu.
