Şans, tesadüf ve kader arasındaki çizgi gerçekten ne kadar belirgin? Matematiksel hesaplamalarla gelecekte yaşanacak olayları önceden bilmek mümkün olsaydı insan hayatı nasıl değişirdi? Amerikalı yazar Adam Fawer'ın 2005 yılında yayımlanan ilk romanı Olasılıksız (Improbable), bu düşünceyi bilim kurgu ve psikolojik gerilimle birleştirerek okuru gerçekliğin sınırlarında dolaştırıyor. Matematik, olasılık teorisi, nörobilim ve felsefeyi sürükleyici bir hikayenin merkezine yerleştiren eser, sıradan bir gerilim romanından çok daha fazlasını sunuyor.
Romanın başkahramanı David Caine, olağanüstü matematiksel yeteneklere sahip, ancak hayatı kontrol etmekte zorlanan bir adamdır. Epilepsi nöbetleri nedeniyle akademik kariyeri sekteye uğramış, olasılık hesaplama becerisini yeraltı poker masalarında kullanmaya başlamıştır. Kumar tutkusu ve giderek büyüyen borçları onu tehlikeli bir dünyanın içine sürükler. Şiddetli bir nöbetin ardından katıldığı deneysel ilaç tedavisi ise yaşamını tamamen değiştirecek beklenmedik sonuçlar doğurur.
Tedavinin ardından David'in zihni, çevresindeki olayları alışılmışın dışında algılamaya başlar. Önce birbirinden bağımsız görünen ayrıntılar arasında bağlantılar kurar, ardından gelecekte yaşanabilecek olayların olasılıklarını olağanüstü bir doğrulukla hesapladığını fark eder. Ancak bu yetenek, beraberinde büyük bir tehlike getirir. David'in sahip olduğu gücü keşfeden karanlık çevreler, onu kendi amaçları doğrultusunda kullanmak ister. Böylece bilimsel bir deneyle başlayan hikaye, istihbarat örgütlerinin, tehlikeli takiplerin ve hayatta kalma mücadelesinin yer aldığı bir gerilime dönüşür.
Romanın düşünsel temelinde, Fransız matematikçi Pierre-Simon Laplace'ın ortaya koyduğu determinizm anlayışı bulunur. Laplace'ın Şeytanı olarak bilinen düşünce deneyine göre evrendeki bütün parçacıkların konumları ve hareketleri eksiksiz biçimde bilinseydi geçmiş ve gelecek hesaplanabilirdi. Fawer, bu felsefi yaklaşımı insan zihnine taşıyarak özgür irade, rastlantı ve kader arasındaki ilişkiyi sorgular. Bununla birlikte romandaki geleceği öngörme yeteneği bilimsel olarak kanıtlanmış bir olgu değil, matematiksel fikirlerden beslenen kurgusal bir varsayımdır.
Olasılıksız'ı dikkat çekici kılan özelliklerden biri, bilimsel kavramları yalnızca hikayeyi süsleyen ayrıntılar olarak kullanmamasıdır. Olasılık teorisi, kaos, neden-sonuç ilişkileri ve insan beyninin işleyişi, olay örgüsünün temel parçalarına dönüşür. Yazar, okuru karmaşık matematiksel denklemlerle yormadan bu kavramların insan hayatına ilişkin anlamlarını keşfetmeye yönlendirir. Hızlı ilerleyen olaylar, beklenmedik gelişmeler ve karakterlerin psikolojik çatışmaları, bilimsel düşünceyle aksiyonu bir araya getirir.
2006 yılında International Thriller Writers tarafından En İyi İlk Roman ödülüne layık görülen Olasılıksız, özellikle bilimsel fikirlerle örülmüş gerilim hikayelerini seven okurlar için güçlü bir seçenektir. Kitabın asıl başarısı, geleceği bilmenin insanı gerçekten özgürleştirip özgürleştirmeyeceği düşüncesini olay örgüsünün merkezine yerleştirmesidir. Adam Fawer, okura yalnızca heyecan verici bir macera değil, insanın kendi seçimleri üzerindeki kontrolünü yeniden değerlendirebileceği düşünsel bir yolculuk sunuyor.
#Olasılıksız #AdamFawer #KitapÖnerisi #BilimKurgu #PsikolojikGerilim #Edebiyat #Ekubo
