Nedimeler (Las Meninas), İspanyol ressam Diego Velázquez tarafından 1656 yılında yapılmış ve sanat tarihinin en gizemli tablolarından biri olarak kabul edilmiştir. Bugün Museo del Prado'da sergilenmektedir.
İlk bakışta tablo, İspanya Kralı IV. Felipe'nin küçük kızı olan Infanta Margarita Teresa ve onun etrafındaki nedimeleri, hizmetkarları, bir cüceyi, bir köpeği ve ressamın kendisini göstermektedir. Ancak tabloyu sanat tarihinin en önemli eserlerinden biri yapan şey, görünen kişilerden çok görünmeyen kişilerdir.
Tablonun merkezinde küçük prenses Margarita bulunur. Etrafında ona hizmet eden nedimeler vardır. Sol tarafta ise Velázquez kendisini büyük bir tuvalin önünde resmetmiştir. İlk bakışta ressamın prensesi çizdiği düşünülebilir. Ancak tablonun arka kısmındaki aynaya dikkat edildiğinde çok ilginç bir ayrıntı ortaya çıkar. Aynada Kral IV. Felipe ile Kraliçe Mariana'nın yansımaları görülmektedir.
İşte gizem burada başlar. Aynadaki kral ve kraliçe nerededir? Birçok sanat tarihçisine göre onlar tablonun önünde, yani ressamın baktığı yerde durmaktadır. Başka bir deyişle Velázquez aslında kral ve kraliçenin portresini yaparken, biz seyirciler onların durduğu noktadan sahneye bakmaktayız. Böylece tabloyu izleyen kişi bir anda kral ve kraliçenin yerine geçer.
Bu nedenle Nedimeler yalnızca bir saray sahnesi değildir. Aynı zamanda, kim kimi izliyor sorusunu soran bir eserdir. Ressam tabloyu yaparken kendisini de tablonun içine yerleştirmiştir. Prenses izleyiciye bakar, nedimeler izleyiciye bakar, ressam izleyiciye bakar. Böylece tablo ile onu inceleyen kişi arasında sıra dışı bir ilişki kurulur.
Sanat tarihçileri bu eseri resim sanatının doğası üzerine yapılmış felsefi bir düşünce olarak değerlendirirler. Velázquez yalnızca bir anı resmetmez, bakmak, görülmek, gerçeklik ve temsil kavramlarını sorgular. Bu nedenle birçok uzman tarafından Batı sanat tarihinin en karmaşık ve en zekice kurgulanmış tablolarından biri olarak kabul edilir.
Fransız düşünür Michel Foucault bile ünlü eseri The Order of Things'na bu tabloyu analiz ederek başlar. Çünkü Nedimeler yalnızca bir resim değil, gerçeğin nasıl temsil edildiğine dair büyük bir bilmecedir.
Nedimeler'in hikayesi bir prensesin etrafındaki hizmetkarları anlatmaktan çok daha fazlasıdır. Tablonun asıl konusu, görmek ile görülmek arasındaki ilişki, sanatçının rolü ve gerçeğin resimde nasıl yeniden yaratıldığıdır. Bu yüzden üzerinden yaklaşık 370 yıl geçmiş olmasına rağmen hala sanat tarihinin en çok tartışılan eserlerinden biri olmayı sürdürmektedir.
