Bir kişinin ölümünden sonra geride yalnızca mal varlığı değil, borçlar da kalabilir. Özellikle borçların mal varlığından fazla olduğu durumlarda mirasçılar, bu borçlardan sorumlu olmamak amacıyla mirası reddetme yoluna başvurabilir. Ancak mirasın reddedilmesi, ölen kişinin sosyal güvenlik sisteminden kaynaklanan bütün ödemelerinin de kaybedileceği anlamına gelmez. Burada miras yoluyla geçen mal varlığı ile kanundan doğan hak sahipliği arasındaki ayrım önem taşır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 14 Ekim 2021 tarihli, 2021/6440 Esas ve 2021/1911 Karar sayılı ilamında, mirası reddedilen bir kişinin emekli ikramiyesinin terekeye dahil edilip edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Uyuşmazlıkta mirasın reddi üzerine terekenin tasfiyesi gündeme gelmiş, emekli ikramiyesi de tasfiye kapsamında değerlendirilmiştir. Yargıtay ise somut olayda kanun gereği hak sahiplerine ait olan emekli ikramiyesinin terekeye dahil edilmesini hukuka uygun bulmamıştır.
Mirasın reddi, mirasçının ölen kişinin mirasından doğan hak ve borçları kabul etmemesi anlamına gelir. Buna karşılık bazı sosyal güvenlik ödemeleri doğrudan ilgili kanunlarda belirlenen hak sahiplerine ait olabilir. Böyle bir durumda ödeme, mirasın bir parçası olarak değil, özel kanuni düzenleme gereğince değerlendirilir. Dolayısıyla mirasın reddedilmiş olması, bu tür hakların kendiliğinden ortadan kalkmasını gerektirmez.
Burada emekli aylığı, ölüm aylığı ve emekli ikramiyesi kavramlarının birbirinden ayrılması gerekir. Ölen kişinin sağlığında hak kazanıp henüz alamadığı aylıklar ile ölümünden sonra hak sahiplerine bağlanabilecek aylıklar aynı nitelikte değildir. Emekli ikramiyesinin kime ödeneceği de ilgili sosyal güvenlik mevzuatına ve kişinin hukuki durumuna göre belirlenir. Bu nedenle her ödemenin mirasın reddinden etkilenmeyeceği yönünde genel bir sonuç çıkarılamaz.
Örneğin borçları nedeniyle babasının mirasını reddeden bir çocuk, babasının ölümünden kaynaklanan bir sosyal güvenlik ödemesi bakımından ayrıca hak sahibi olabilir. Ancak bunun için ilgili ödemenin hangi kanuna tabi olduğu, hak sahipliği şartları ve ödemenin terekeye dahil olup olmadığı incelenmelidir. Mirası reddetmiş olmak tek başına bütün taleplerin kabulünü veya reddini belirlemez.
Sonuç olarak mirasın reddedilmesi ile sosyal güvenlik hukukundan doğan haklar birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Yargıtay'ın kararı, kanun gereği hak sahiplerine ait olan emekli ikramiyesinin tereke borçlarının tasfiyesine dahil edilemeyeceğini ortaya koymaktadır. Mirası reddetmek, kişinin mirastan bağımsız olarak kanundan doğan bütün haklarından vazgeçmesi anlamına gelmez.
#ReddiMiras #Emekliİkramiyesi #MirasHukuku #SosyalGüvenlik #Yargıtay #Hukuk #Ekubo
