Britanya'nın sislerle, savaşlarla ve taht mücadeleleriyle çevrili eski çağlarında anlatılan en güçlü kehanetlerden biri, yüzyıllar sonra büyücü Merlin adıyla bütünleşecek genç bir kahinin karşısında savaşan iki ejderhayla başlar. Hikayenin bugün bildiğimiz ayrıntılı biçimi özellikle 12. yüzyılda Geoffrey of Monmouth'un Historia Regum Britanniae adlı eserinde karşımıza çıkar ancak anlatının daha eski bir biçimi, 9. yüzyıla tarihlenen Historia Brittonum geleneğinde Ambrosius adlı gizemli bir çocuk ve savaşan iki yaratık üzerinden zaten bulunmaktadır. Anlatıya göre Briton Kralı Vortigern, düşmanlarından korunabilmek için ulaşılması güç bir yerde büyük ve sağlam bir kule yaptırmak ister. İşçiler gündüz boyunca temelleri yükseltir, fakat ertesi sabah geldiklerinde yaptıkları işin ortadan kaybolduğunu toprağın sanki taşları yutmuşçasına temelleri içine çektiğini görürler. Aynı şey tekrar tekrar yaşanınca Vortigern'in danıştığı kahinler sorunun çözülmesi için babasız doğmuş bir çocuğun bulunması gerektiğini söyler ve böylece kralın adamlarının karşısına ileride Merlin olarak tanınacak genç çıkar.
Fakat genç Merlin, kralın danışmanlarının açıklamasını kabul etmek yerine onlara bambaşka bir şey söyler. Sorunun cevabı kan dökmekte değil kulenin altında saklanan şeyi ortaya çıkarmaktadır. Kazı yapılmasını ister ve yerin altında gizlenmiş bir su birikintisinin bulunduğunu bildirir. Sular boşaltıldığında gizem daha da derinleşir. Geoffrey'nin anlatısında suyun altından iki ejderha ortaya çıkar ve biri kızıl, diğeri ise beyazdır. İki ejderha karşı karşıya geldikleri anda korkunç bir mücadeleye girişir. Beyaz Ejderha başlangıçta üstünlük kurarak Kızıl Ejderha'yı gölün kenarına kadar sürükler fakat yenilmiş gibi görünen Kızıl Ejderha yeniden saldırır ve bu kez Beyaz Ejderha'yı geri çekilmeye zorlar. Vortigern gördüklerinin yalnızca olağanüstü bir olay olmadığını düşünür ve Merlin'den bu savaşın ne anlama geldiğini açıklamasını ister.
İşte kehanet tam burada başlar. Merlin'e göre Kızıl Ejderha Britanya halkını, Beyaz Ejderha ise Britanya'ya gelen Saksonları temsil etmektedir. Beyaz Ejderha'nın başlangıçta üstünlük kurması, Britonların topraklarını kaybetmesini ve Saksonların gücünün genişlemesini simgeler. Kızıl Ejderha'nın yeniden ayağa kalkarak karşı saldırıya geçmesi ise baskı altında kalan Britonların bir gün yeniden direneceği düşüncesini taşır. Geoffrey'nin metninde bu yorum açık biçimde verilir ve kehanet, Britanya'nın gelecekte yaşayacağı savaşlara, yıkımlara ve iktidar mücadelelerine doğru genişlemeye başlar. Bu noktadan sonra iki ejderha artık yalnızca iki efsanevi yaratık değildir. Onlar, aynı toprak üzerinde egemenlik kurmaya çalışan iki halkın sembolüne dönüşür. Kehanetin daha eski Historia Brittonum biçimi özellikle dikkat çekicidir. Burada kırmızı ve beyaz iki yılan ya da ejderha defalarca mücadele eder başlangıçta Beyaz olan üstün görünmesine rağmen sonunda Kırmızı olan gücünü yeniden kazanır ve Beyaz olanı uzaklaştırır. Ambrosius bunun anlamını açıklarken Beyaz Ejderha'yı Britanya'nın büyük bölümünü ele geçiren halkla, Kızıl Ejderha'yı ise Britonlarla ilişkilendirir ve sonunda Britonların yükselerek Saksonları denizin ötesine sürmesi fikrini dile getirir.
Geoffrey of Monmouth ise yüzyıllar sonra bu eski anlatıyı çok daha büyük ve karmaşık bir kehanet zincirine dönüştürür. Merlin yalnızca Saksonların yükselişini anlatmaz. Kızıl Ejderha'nın çektiği acıların ardından yeniden güçleneceğini, yabancı egemenliğine karşı mücadele başlayacağını ve Britanya'nın kaderinin tekrar değişeceğini haber veren sembolik ifadeler kullanır. Ardından kehanette hayvanlar, ejderhalar kurtlar, aslanlar ve başka semboller ortaya çıkmaya başlar böylece okuyucu artık yalnızca tek bir savaşın değil Britanya tarihinin sembollerle anlatılmış devasa bir geleceğinin içine çekilir. Kehanetin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Cornwall Domuzu olarak çevrilebilecek gizemli bir hükümdarın ortaya çıkacağının söylenmesidir. Bu figürün yabancılara karşı mücadele edeceği denizlerdeki adalar üzerinde egemenlik kuracağı ve Galya'ya kadar ulaşacağı anlatılır. Geoffrey'nin kendi tarih anlatısının ilerleyen bölümleri dikkate alındığında bu figürün Kral Arthur'u temsil ettiği anlaşılır modern akademik incelemelerde de Geoffrey'nin eski ejderha kehanetini Arthur anlatısına bağlayarak yeniden şekillendirdiğine dikkat çekilir.
Böylece Kızıl ve Beyaz Ejderha kehaneti üç farklı zaman katmanını birbirine bağlar. Britanya'nın geçmişindeki istilaları, Geoffrey'nin anlattığı Arthur çağını ve henüz gerçekleşmediğine inanılan geleceği. Kehanetin etkileyici tarafı da tam olarak burada ortaya çıkar anlatı belirli hükümdarların isimlerini sürekli açıkça söylemek yerine ejderhalar, hayvanlar, renkler ve felaketler kullanarak konuştuğu için sonraki kuşaklar aynı sözleri kendi dönemlerindeki savaşlara ve hükümdarlara yeniden uyarlayabilmiştir. Ancak burada tarih ile efsaneyi birbirinden ayırmak gerekir. Bu anlatıyı, tarihsel Merlin'in gerçekten geleceği görerek söylediği doğrulanmış bir kehanet olarak değerlendiremeyiz. Elimizdeki önemli metinlerden Historia Brittonum anlatıyı Ambrosius üzerinden aktarırken, Geoffrey of Monmouth 12. yüzyılda bu geleneği Merlin figürüyle birleştirip çok daha kapsamlı bir kehanet anlatısına dönüştürmüştür. Dolayısıyla bugün Merlin'in Kızıl ve Beyaz Ejderha Kehaneti dediğimiz şey, yüzyıllar boyunca gelişen Britanya efsane ve siyasi kehanet geleneğinin bir ürünüdür.
Yine de kehanetin bıraktığı sembol olağanüstü derecede kalıcı olmuştur. Kızıl Ejderha, zaman içinde özellikle Galler kimliğiyle güçlü biçimde özdeşleşirken, eski anlatının merkezindeki düşünce yaşamaya devam etmiştir. Topraklarını kaybetmiş görünen Kızıl Ejderha aslında tamamen yenilmemiştir geri çekilmiş, beklemiş ve yeniden ayağa kalkacağı günü kollamıştır. Bu nedenle Merlin'e atfedilen ilk büyük kehanetin asıl sorusu yalnızca Hangi ejderha kazanacak değildir. Asıl soru şudur. Beyaz Ejderha toprağı ele geçirdiğinde herkes Kızıl Ejderha'nın yenildiğini düşündü Peki Merlin neden onun yeniden yükseleceğini söyledi? Çünkü efsaneye göre iki ejderhanın yeraltındaki savaşı, yalnızca o gece yaşanan bir mücadele değildi. Britanya'nın henüz yazılmamış tarihiydi.
