İnsan ilişkileri çoğu zaman görünmez duygusal akımların, sessiz beklentilerin ve karşılıklı güvenin üzerine kurulur ancak bazı ilişkilerde bu doğal akış bozulur ve yerini fark edilmesi zor bir yönlendirme, yani manipülasyon alır. Manipülasyon yapan insanlar çoğu zaman açık bir saldırı ya da kaba bir baskı uygulamazlar aksine oldukça sakin, nazik, hatta bazen fazlasıyla ilgili ve anlayışlı görünerek karşılarındaki kişinin duygularını kararlarını ve algısını yavaş yavaş şekillendirmeye başlarlar. Bu yüzden manipülatör bir insanı tanımak çoğu zaman zor olur, çünkü onların en güçlü silahı gizlenmiş niyetleridir. Manipülatör kişiler genellikle insanların zayıf noktalarını dikkatle gözlemleyen ve bu zayıf noktaları doğru zamanda kullanabilen bireylerdir bir insanın yalnızlık korkusunu, kabul edilme ihtiyacını ya da sevilme arzusunu fark ettiklerinde, bu duyguların etrafında ince bir psikolojik ağ örerler ve karşılarındaki kişi çoğu zaman bu sürecin içinde olduğunu fark etmeden kendi davranışlarını değiştirmeye başlar. Manipülasyonun en tehlikeli tarafı da tam olarak burada ortaya çıkar kişi kendisinin yönlendirildiğini değil, kendi isteğiyle hareket ettiğini zanneder. Manipülatör insanları tanımanın en belirgin yollarından biri, onların iletişim tarzını dikkatle gözlemlemektir, çünkü manipülatörler çoğu zaman açık ve net konuşmak yerine ima eden, suçluluk duygusu yaratan ya da karşı tarafın kendisini sorgulamasına neden olan ifadeler kullanırlar. Örneğin bir manipülatör doğrudan bir şey istemek yerine Sen zaten beni düşünmezsin gibi bir cümle kurarak karşısındaki kişinin vicdanını harekete geçirir ve istediği davranışı dolaylı bir şekilde elde etmeye çalışır. Bir diğer önemli işaret ise manipülatörlerin gerçekliği çarpıtma eğilimidir. Bu kişiler çoğu zaman yaşanan bir olayı farklı bir şekilde anlatır, söylenmiş sözleri inkar eder ya da karşı tarafın hafızasını sorgulamasına neden olacak şekilde olayları yeniden yorumlar. Bu psikolojik taktik literatürde sıklıkla gaslighting olarak adlandırılır ve amacı karşıdaki kişinin kendi algısından şüphe duymasını sağlamaktır. Manipülatör kişi bu yöntemi kullandığında, zamanla karşısındaki insan Acaba ben mi yanlış hatırlıyorum ya da Belki de ben abartıyorum gibi düşüncelerle kendi gerçekliğini sorgulamaya başlar.
Manipülatör insanların bir diğer özelliği ise ilişkilerde dengesiz bir güç kurmaya çalışmalarıdır yani ilişkiyi eşit bir bağ olarak görmek yerine kendilerini görünmez bir kontrol noktası haline getirmek isterler. Bunu bazen aşırı ilgi göstererek, bazen ani mesafeler koyarak, bazen de karşı tarafı değersiz hissettirecek küçük ama sürekli eleştirilerle yaparlar. Bu dalgalı davranış biçimi karşıdaki kişide sürekli bir belirsizlik hissi yaratır ve manipülatör tam da bu belirsizlik ortamında kontrol gücünü artırır. Manipülatör kişiler aynı zamanda sorumluluk almaktan kaçınma konusunda da oldukça ustadırlar bir sorun ortaya çıktığında nadiren hatalarını kabul ederler ve çoğu zaman sorunun kaynağını karşılarındaki kişiye yönlendirirler. Böylece hem kendilerini suçtan uzaklaştırırlar hem de karşı tarafın kendisini savunma pozisyonuna geçmesine neden olurlar. Bu durum uzun vadede manipülasyona maruz kalan kişinin özgüvenini zayıflatır ve kişi giderek daha fazla onay arayan bir hale gelir. Manipülasyonun bir başka işareti de duygusal iniş çıkışların bilinçli şekilde kullanılmasıdır. Manipülatör insanlar bazen çok sıcak ve ilgili davranırken bazen aniden soğuk ve mesafeli olabilirler bu değişkenlik çoğu zaman karşı tarafın kafasını karıştırır ve kişi yeniden eski sıcaklığı kazanabilmek için daha fazla çaba göstermeye başlar. Böylece manipülatör kişi fark edilmeden ilişkinin yönünü belirleyen kişi haline gelir. Ancak manipülatörleri tanımanın en güçlü yolu, kişinin kendi iç sesine kulak vermesidir. Bir insanla iletişim kurduğunuzda sürekli olarak kendinizi suçlu, yetersiz ya da yanlış yapan biri gibi hissediyorsanız, o ilişkinin içinde görünmeyen bir psikolojik baskı olması mümkündür. Sağlıklı ilişkilerde insanlar kendilerini sürekli savunmak zorunda hissetmezler; aksine anlaşılmış ve değerli olduklarını hissederler.
Sonuç olarak manipülatör insanları tanımak, yalnızca başkalarını analiz etmekle ilgili değil, aynı zamanda kendi duygularımızı ve sınırlarımızı fark etmekle de ilgilidir. Çünkü manipülasyon çoğu zaman güçlü bir iradenin değil, fark edilmemiş duygusal boşlukların üzerine kurulur. Bir insan kendi değerini, sınırlarını ve duygularını net bir şekilde tanıdığında, manipülasyonun görünmez ipleri de yavaş yavaş çözülmeye başlar ve kişi başkalarının zihinsel oyunları yerine kendi iradesinin yön verdiği bir hayat yaşamaya başlar.
