Kupon biriktirmek, özellikle 1980’ler, 90’lar ve 2000’lerin başında, Türkiye’de yalnızca bir tüketim alışkanlığı değil, gündelik hayatın içine yayılmış duygusal, toplumsal ve kültürel bir deneyimdi ve bugün geriye dönüp bakıldığında, insanların hatırladığı şey çoğu zaman alınan eşyalardan çok bekleme hali, umut ve birlikte biriktirme ritüelidir.
Kupon biriktirmek, sabırla kurulan küçük bir gelecek vaadiydi. Gazeteyi her sabah almak, kuponu makasla düzgünce kesmek, çekmeceye ya da zarfa koymak, eksilen sayıyı zihninde saymak ve biraz daha kaldı hissi, bugünün hızlı tüketim dünyasında neredeyse kaybolmuş olan bekleyerek mutlu olma duygusunu yaşatırdı ve özellikle çocuklar için kuponlar, büyüklerin dünyasına açılan gizli bir oyun gibiydi.
Kuponlarla alınan şeyler çoğunlukla gündelik ama erişilmesi zor nesnelerdi. Tabak–çanak setleri, bardaklar, çay takımları, tencereler, düdüklüler, mutfak eşyaları, ansiklopediler, sözlükler, çocuk kitapları, oyuncaklar, kasetler, CD’ler, zaman zaman battaniye, nevresim, valiz, saat, radyo, televizyon gibi ev eşyalarıydı. Cep telefonu ve otomobillerde kupon biriktirilerek alınabiliyordu. Bu ürünlerin çoğu lüks değildi ama emeğin karşılığı olduğu için kıymetliydi, kolay alınmadığı için de evin bir köşesinde özel bir anlam taşırdı.
Kupon biriktirme kültürü, insanları farkında olmadan aynı ritme sokan kolektif bir alışkanlık yaratmıştı. Mahallede kim kaç kupon biriktirdiğini konuşur, eksik kuponlar komşular arasında el değiştirir, gazete satışları ciddi biçimde artar, aile içinde bugün kuponu kesmeyi unutma gibi cümleler dolaşırdı ve bu süreç, tüketimi bireysel değil paylaşılan bir deneyim haline getirirdi.
Bugün kupon biriktirme neredeyse tamamen dijitalleşmiş durumda, mobil uygulamalardaki puanlar, kart kampanyaları ve QR kodlar işlevsel olsa da, eski kuponların yarattığı fiziksel bağ, bekleme sabrı ve duygusal tatmin hissi büyük ölçüde kaybolmuş durumda çünkü artık her şey anında, tek tıkla ve çoğu zaman fark edilmeden tüketiliyor.
Kupon biriktirmek, aslında insanların zamanla kurduğu bir ilişkiydi, bugün hala nostaljik bir sıcaklık uyandırmasının nedeni de, bize yalnızca bir ürünü değil, beklemeyi, umut etmeyi ve küçük şeylerden mutlu olmayı hatırlatmasıdır.
