Kira bedelinin ödenmemesi veya kiracı ile ev sahibi arasında anlaşmazlık yaşanması, taşınmaz sahibine kiracının konuta erişimini kendi imkanlarıyla engelleme yetkisi vermiyor. Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2023/21021 Esas ve 2023/5256 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 17 Eylül 2014 tarihli, 2014/6511 Esas ve 2014/20124 Karar sayılı ilamı, kiracının oturduğu taşınmazın kapı kilidinin değiştirilmesini Türk Ceza Kanunu'nun 154. maddesi kapsamında değerlendiriyor. Kararlarda, taşınmazın mülkiyetinin ev sahibine ait olmasının, kiracının kullanım hakkının hukuka aykırı biçimde engellenmesini meşru hale getirmediği ortaya konuluyor.
Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2023 tarihli kararına konu olayda ev sahibi, kiracısının site aidat borcunu ödemediğini ve taşınmazı başka kişilere kiraladığını öğrendi. Bunun üzerine yasal tahliye yollarına başvurmak yerine konutun kapı kilidini değiştirdi ve taşınmazı başka bir kişiye kiraladı. Kiracının konuttan yararlanmasının engellenmesi üzerine olay adli makamlara taşındı. Ancak soruşturma aşamasında eylemin hukuki niteliği konusunda değerlendirme farklılığı ortaya çıktı.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 154. maddesinde hakkı olmayan yere tecavüz suçu düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasına göre bir hakka dayanmaksızın başkasına ait taşınmazı veya eklentilerini malikmiş gibi tamamen ya da kısmen işgal eden, sınırlarını değiştiren veya hak sahibinin taşınmazdan yararlanmasını engelleyen kişiler hakkında cezai yaptırım öngörülmektedir. Bu düzenlemede korunan hukuki yarar yalnızca mülkiyet hakkıyla sınırlı değildir. Taşınmaz üzerinde hukuken korunan kullanım ve yararlanma hakkının engellenmesi de somut olayın özelliklerine göre suç kapsamında değerlendirilebilir.
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, ev sahibinin kiracının taşınmazdan yararlanmasını engellemek amacıyla kapı kilidini değiştirmesi ve konutu başka bir kişiye kiralaması olayını değerlendirdi. Yüksek Mahkeme, eylemin konut dokunulmazlığının ihlali suçu üzerinden incelenmesiyle yetinilmesini hukuka uygun bulmadı. Ev sahibi hakkında hakkı olmayan yere tecavüz suçundan soruşturma yürütülmesini gerektiren yeterli şüphenin bulunduğunu belirterek kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara yapılan itirazın reddedilmesini hukuka aykırı buldu.
Benzer bir olay, Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 17 Eylül 2014 tarihli kararında da ele alınmıştı. Bu dosyada ev sahipleri, kira bedelini alamadıkları gerekçesiyle kiracının oturduğu taşınmazın kapı ve kilitlerini değiştirerek konuttan yararlanmasını engelledi. İlk derece mahkemesi sanıklar hakkında beraat kararı verdi. Ancak Yargıtay 8. Ceza Dairesi, kiracının taşınmazdan yararlanmasının engellenmesi nedeniyle hakkı olmayan yere tecavüz suçunun oluştuğunu belirterek beraat hükümlerini bozdu. Böylece iki ayrı kararda da kiracının kullanım hakkının ev sahibi tarafından fiilen engellenmesi aynı suç tipi kapsamında değerlendirildi.
Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2023 tarihli kararı ile Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2014 tarihli kararı, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda taşınmaz sahibinin kendi imkanlarıyla tahliye gerçekleştirmesinin cezai sonuçlarını ortaya koyuyor. Her iki kararda da kiracının konuttan yararlanmasının engellenmesi, Türk Ceza Kanunu'nun 154. maddesi çerçevesinde ele alındı. Bununla birlikte 2023 tarihli karar doğrudan mahkumiyet hükmü olmayıp soruşturmanın hukuki niteliğine ilişkin bir bozma kararıdır. Kararlar, kira ilişkisinin sona erdirilmesi ve taşınmazın tahliyesi konusundaki uyuşmazlıkların kanuni yollarla çözümlenmesi gerektiğini göstermektedir.
