Kenevir Ekiminde Kişisel Kullanım ile Esrar Elde Etme Amacının Ayrımı [ 30 Nisan 2026 ]


Kenevir Ekiminde Kişisel Kullanım ile Esrar Elde Etme Amacının Ayrımı

Kenevir ekme suçlarında ekilen bitki sayısı, eylemin hukuki niteliğinin belirlenmesinde dikkate alınan önemli ölçütlerden biridir. Ancak bitki sayısının değerlendirilmesi, sanığın ekim amacından ve dosyadaki diğer delillerden bağımsız yapılamaz. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 26 Aralık 2019 tarihli, 2019/4267 Esas ve 2019/9062 Karar sayılı ilamı, kişisel kullanım amacıyla kenevir ekilmesi ile esrar elde etmek amacıyla gerçekleştirilen ekim arasındaki ayrımı ele almaktadır.

Karara konu olayda sanığın bulunduğu yerde plastik bidonlara ve yağ tenekelerine ekilmiş toplam 47 kök kenevir bitkisi ele geçirildi. Yapılan incelemede bitkilerin olgunlaştıklarında esrar elde etmeye elverişli olduğu değerlendirildi. Sanık hakkında kenevir ekme suçundan yargılama yapıldı ve ilk derece mahkemesi tarafından mahkumiyet hükmü kuruldu. Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay, ekilen kenevirlerin sayısını ve bunlardan elde edilebilecek esrar miktarını dikkate alarak suçun niteliğini inceledi.

2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun'un 23. maddesinde kenevir ekimine ilişkin suçlar düzenlenmektedir. Bu düzenlemede, esrar elde etmek amacıyla kenevir ekilmesi ile kişinin yalnızca kendi kullanımı için ihtiyaç duyduğu esrarı elde etmek amacıyla kenevir ekmesi arasında yaptırım bakımından ayrım yapılmıştır. Bu nedenle sanığın yalnızca kenevir yetiştirdiğinin belirlenmesi, hangi hükmün uygulanacağını tek başına ortaya koymaz. Ekimin amacı ve elde edilebilecek ürünün miktarı da değerlendirilmelidir.

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, kararında ticari amaçla ekildiklerine ilişkin başka delil bulunmadığı durumlarda 20 köke kadar dikili kenevirin kişisel kullanım kapsamında değerlendirilebildiğini belirtti. Bununla birlikte somut olayda 47 kök kenevir ele geçirilmişti. Yargıtay, bu bitkilerden olgunlaştıklarında elde edilebilecek esrarın kişisel kullanım için gerekli miktardan fazla olacağını değerlendirdi. Böylece ekimin yalnızca sanığın kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik olduğu kabulünü uygun bulmadı.

Yüksek Mahkeme, sanığın eyleminin 2313 sayılı Kanun'un 23. maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İlk derece mahkemesinin suçun niteliğine ilişkin değerlendirmesini hukuka aykırı bularak mahkumiyet hükmünü bozdu. Kararın temelinde, 47 kök kenevirden elde edilebilecek esrar miktarının kişisel kullanım sınırını aşması ve bu nedenle uygulanacak ceza hükmünün yanlış belirlenmesi bulunmaktadır.

Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 2019/9062 Karar sayılı ilamı, kenevir ekiminde bitki sayısının önemli bir delil olduğunu ancak kanunda herkes için geçerli kesin bir 20 kök sınırı bulunmadığını göstermektedir. Yargıtayın kararında belirtilen sayı, somut olayların değerlendirilmesinde kullanılan yargısal bir ölçüttür. Bitkilerin gelişim durumu, elde edilebilecek esrar miktarı ve ekim amacına ilişkin diğer deliller hukuki değerlendirmeyi etkileyebilir. Ayrıca kişisel kullanım amacıyla esrar elde etmek için kenevir ekilmesi de kanunda suç olarak düzenlenmiştir. Bu nedenle kişisel kullanım amacı, ekim fiilini kendiliğinden hukuka uygun hale getirmemektedir.