İş kazalarının ardından en sık karşılaşılan tartışmalardan biri, çalışanın yeterince dikkatli davranıp davranmadığıdır. Ancak iş sağlığı ve güvenliği yalnızca çalışanların kişisel dikkatine bırakılamaz. İşverenler, işyerindeki tehlikeleri belirlemek, riskleri azaltmak ve çalışanların güvenli koşullarda görev yapmasını sağlamakla yükümlüdür.
İş sağlığı ve güvenliği hukukunda işverenin sorumluluğu, yalnızca mevzuatta açıkça sayılan önlemleri almakla sınırlı değildir. Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin gerekli kıldığı güvenlik yöntemleri de işyerinin özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Bu yaklaşım, Yargıtay'ın iş kazalarına ilişkin kararlarında da benimsenmektedir.
Örneğin tehlikeli bir makinenin kullanıldığı işyerinde yalnızca çalışana dikkatli olması gerektiğinin söylenmesi yeterli değildir. Makinenin uygun koruyucularla donatılması, risk değerlendirmesinin yapılması, gerekli eğitimlerin verilmesi ve güvenli çalışma yöntemlerinin uygulanması gerekir. İşveren, iş güvenliğini yalnızca çalışanların bireysel tedbirlerine dayandıramaz.
Ayrıca bir güvenlik önleminin kanunda ayrıntılı biçimde belirtilmemiş olması, işverenin bu önlemi hiçbir koşulda almak zorunda olmadığı anlamına gelmez. İşyerinin tehlike düzeyi, mevcut teknik imkanlar ve bilimsel gelişmeler dikkate alınmalıdır. Çalışanların güvenliğini sağlayacak uygulanabilir önlemler, iş organizasyonunun parçası olmalıdır.
Bununla birlikte iş kazasının meydana gelmesi, işverenin her durumda zararın tamamından sorumlu olduğu anlamına gelmez. Kazanın oluş biçimi, alınan önlemler, tarafların kusuru ve nedensellik bağı ayrıca incelenir. İşçinin güvenlik kurallarına aykırı davranışları da somut olayda değerlendirmeye konu olabilir.
Sonuç olarak iş sağlığı ve güvenliği, yalnızca mevzuata şeklen uyulmasıyla yerine getirilen bir yükümlülük değildir. Çalışanın yaşamını ve sağlığını korumak, işverenin çalışma ortamını bilimsel ve teknik gelişmeler ışığında güvenli hale getirmesini gerektirir.
#İşGüvenliği #İşKazası #İşverenSorumluluğu #İşHukuku #Yargıtay #Ekubo
