Banka hesaplarının dolandırıcılık amacıyla kullanıldığı olaylarda, hesaba para gönderilen kişinin suçtan sorumlu tutulup tutulamayacağı ceza yargılamalarının önemli uyuşmazlıklarından biri haline geldi. Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 4 Haziran 2024 tarihli, 2021/16966 Esas ve 2024/7470 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 25 Ekim 2023 tarihli, 2021/4416 Esas ve 2023/7958 Karar sayılı ilamı, banka hesabının suçta kullanılması ile hesap sahibinin suç kastının ispatlanması arasındaki ayrımı ortaya koyuyor. Her iki kararda da hesap hareketlerinin varlığı yanında kişinin olayın gerçekleşmesindeki rolü ve suçla bağlantısının araştırılması önem taşıyor.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin incelediği olayda, kendilerini polis veya Cumhuriyet savcısı olarak tanıtan kişiler, mağdurları telefonla arayarak hesaplarından terör örgütüne para aktarıldığını söyledi. Mağdurların kendilerini kurtarmak amacıyla bildirilen banka hesaplarına para yatırmaları sağlandı. Soruşturma sonucunda bazı sanıkların başkalarına ait banka hesaplarını temin ettiği, hesaplara yatırılan paraları çektiği ve belirli bir pay karşılığında dolandırıcılık eylemini yöneten kişiye aktardığı belirlendi. Bunun yanında, yalnızca tanıdığı bir kişinin isteği üzerine hesap bilgilerini verdiğini ve herhangi bir kazanç sağlamadığını savunan başka bir sanık da yargılandı.
Yargıtay, dolandırıcılık planını bilerek banka hesaplarını temin eden, paraları çeken ve pay karşılığında aktaran sanıkların eylemlerini yalnızca suça yardım etme kapsamında değerlendirmedi. Bu kişilerin suçun icrası üzerinde ortak hakimiyet kurduklarını belirterek müşterek fail olarak sorumlu tutulmaları gerektiğini ifade etti. Buna karşılık, komşusuna ve iş arkadaşına güvenerek hesap bilgilerini verdiği anlaşılan, suçtan pay aldığı kanıtlanamayan sanık bakımından farklı sonuca ulaştı. Bu sanığın dolandırıcılık eylemlerine iştirak ettiğini gösteren kesin, inandırıcı ve her türlü şüpheden uzak delil bulunmadığı gerekçesiyle mahkumiyet hükmünü hukuka aykırı buldu.
Benzer bir ispat sorunu, Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2023 tarihli kararında ele alındı. Bu olayda mağdurun banka hesabından sanığın hesabına 11.570 lira aktarıldı. Sanık, yurt dışındaki bir şirketten iş teklifi aldığını, kendisine gönderilen parayı başka bir hesaba aktaracağının söylendiğini ve havale işlemini kendisinin gerçekleştirmediğini savundu. Dosyadaki e-posta yazışmaları ve sözleşme belgeleri savunmasını desteklerken para transferinin gerçekleştirildiği IP adresinin sanıkla bağlantısı ortaya konulamadı. Yargıtay, sanığın suçu işlediği ve suç kastıyla hareket ettiği yönünde somut delil bulunmadığını belirterek beraat kararını hukuka uygun buldu.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 21. maddesi suçun manevi unsurunu, 37. maddesi müşterek faillik hükümlerini, 39. maddesi ise suça yardım etmeyi düzenlemektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesine göre yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması halinde beraat kararı verilir. Bu düzenlemeler kapsamında bir banka hesabının suçta kullanılması, hesap sahibinin her durumda suçun faili veya yardım edeni olduğu anlamına gelmez. Bununla birlikte suç planını bilerek para transferlerini yöneten, paraları çeken ve diğer faillerle birlikte hareket eden kişinin sorumluluğu da yalnızca hesap bilgilerini paylaşan kişiyle aynı şekilde değerlendirilemez.
Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 2024/7470 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2023/7958 Karar sayılı ilamı, banka hesaplarının suçta kullanıldığı olaylarda cezai sorumluluğun somut delillere göre belirlenmesi gerektiğini gösteriyor. Kararlar, hesap sahiplerinin otomatik olarak suçlu kabul edilmesini de hesap kullandırmanın her koşulda cezasız kalacağını da desteklemiyor. Belirleyici olan, kişinin suçun işlenişine bilerek katılıp katılmadığının ve kendisine yüklenen eylemin hukuka uygun delillerle ispatlanıp ispatlanmadığının ortaya konulmasıdır.
