Günlük yaşamda yaşanan tartışmalarda kullanılan sert ifadelerin ceza hukuku bakımından hakaret oluşturup oluşturmadığı, sözlerin içeriği ve söylendiği koşullar dikkate alınarak değerlendiriliyor. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 14 Mayıs 2025 tarihli, 2025/3574 Esas ve 2025/9079 Karar sayılı ilamı ile 25 Mart 2024 tarihli, 2021/25866 Esas ve 2024/3812 Karar sayılı ilamı, kaba söz ve eleştiri ile hakaret suçu arasındaki ayrımı konu alıyor. Her iki kararda da kullanılan ifadelerin rahatsız edici veya sert olmasının, tek başına hakaret suçunun oluştuğunu göstermeyeceği değerlendiriliyor.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2025 tarihli kararına konu olay, bir hastanede hasta yakını ile uzman doktor arasında yaşanan tartışma nedeniyle meydana geldi. Babasını muayene ettirmek amacıyla hastaneye götüren sanık, bazı hastaların sıra beklemeden muayeneye alındığını ileri sürerek hastane personeliyle tartıştı. Tartışmaya müdahale eden doktorun hastaya bakmayacağını söylemesi üzerine sanık, doktora eşek gibi bakacaksın şeklinde karşılık verdi. İlk derece mahkemesi, sanığın sözlerini kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret kapsamında değerlendirerek mahkumiyet kararı verdi. Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesi, sanığın kullandığı ifadelerin nezaket dışı ve kaba söz niteliğinde olduğunu, ancak somut olayda mağdurun onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyuta ulaşmadığını belirterek mahkumiyet hükmünü bozdu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, sözlerin hakaret suçunu oluşturduğu gerekçesiyle bozma kararına itiraz etti. Daire, 14 Mayıs 2025 tarihli kararında itirazı oy çokluğuyla reddederek dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine hükmetti. Böylece Daire, kaba ve nezaket dışı ifadelerin her durumda hakaret suçu oluşturmayacağı yönündeki değerlendirmesini korudu.
Benzer bir hukuki değerlendirme, Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 25 Mart 2024 tarihli kararında da yer aldı. Bu olayda sanık, sosyal medya üzerinden bir tapu müdürüne yönelik olarak rüşvetçi olup olmadığını sorgulayan bir paylaşım yaptı. İlk derece mahkemesi, söz konusu ifadelerin kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunu oluşturduğu gerekçesiyle sanık hakkında adli para cezasına hükmetti. Yargıtay ise kullanılan sözleri olayın gerçekleşme koşulları ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirerek ağır eleştiri niteliğinde kabul etti. Bu nedenle hakaret suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle mahkumiyet hükmünü bozdu.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesi, kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat edilmesini ya da sövme yoluyla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılmasını hakaret suçu olarak düzenlemektedir. Anayasa'nın 26. maddesi ise düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü güvence altına almaktadır. Bu düzenlemeler çerçevesinde bir ifadenin hakaret oluşturup oluşturmadığı belirlenirken sözlerin içeriği, muhatabı, söylendiği ortam ve olayın bütün koşulları dikkate alınır. Kişilerin eleştirilmesi ile kişilik haklarına yönelik cezai nitelikte saldırı arasındaki ayrım, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2024 ve 2025 tarihli kararları, farklı olaylara ilişkin olmakla birlikte hakaret suçunun oluşması için kullanılan sözlerin Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinde belirtilen unsurları taşıması gerektiği noktasında birleşiyor. Hastanede yaşanan tartışmada kullanılan kaba ifade ile sosyal medya üzerinden kamu görevlisine yöneltilen sert eleştiri, ilgili kararların somut koşulları içinde hakaret suçunun kapsamı dışında değerlendirilmiştir. Bununla birlikte 2025 tarihli kararın Ceza Genel Kuruluna gönderilmiş olması, uyuşmazlığın o aşamada kesin olarak sonuçlanmadığını göstermektedir. Kararlar, sert veya rahatsız edici sözlerin cezai niteliğinin belirlenmesinde olayın bütün koşullarının ve kanuni suç unsurlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
