Amerikalı astronom Henrietta Swan Leavitt, teleskoplarla çekilmiş binlerce yıldız fotoğrafını inceleyen ve başlangıçta bilim dünyasında fazla dikkat çekmeyen bir çalışanın, evrenin büyüklüğünü anlamamızı değiştirebileceğinin en çarpıcı örneklerinden biridir. 1900’lerin başında Harvard College Observatory’de çalışan Leavitt, özellikle Cepheid (Sefe) değişen yıldızlarını incelerken önemli bir ilişki keşfetti: Bu yıldızların parlaklıklarının değişme süresi ile gerçek parlaklıkları arasında düzenli bir bağlantı vardı. 1912’de ortaya koyduğu bu periyot-parlaklık ilişkisi, bir Cepheid yıldızının değişim süresinden gerçek parlaklığının tahmin edilmesini, bunun gözlenen parlaklıkla karşılaştırılmasıyla da uzaklığının hesaplanmasını mümkün hâle getirdi. Böylece astronomların çok uzak gök cisimlerinin mesafelerini belirleyebilmesi için adeta kozmik bir “ölçüm cetveli” ortaya çıkmış oldu.

Leavitt’in keşfinin gerçek büyüklüğü sonraki yıllarda daha açık biçimde anlaşıldı. Astronom Edwin Hubble, Cepheid yıldızlarından yararlanarak Andromeda’daki yıldızların uzaklığını belirledi ve Andromeda’nın Samanyolu’nun içinde değil, çok daha uzakta bulunan ayrı bir galaksi olduğunu gösteren kanıtlar elde etti. Bu sonuç, evrenin düşünüldüğünden çok daha büyük olduğunun anlaşılmasında dönüm noktasıydı; Hubble daha sonra galaksilerin uzaklıkları üzerine yaptığı çalışmalarla genişleyen evren anlayışının gelişmesine de büyük katkı sağladı. Leavitt ise çalışmalarının astronomiyi ne kadar derinden değiştireceğini tam anlamıyla göremeden 1921’de, 53 yaşında hayatını kaybetti. Nobel Ödülü için aday gösterilmesi düşünülmüş olsa da ödüllerin ölümden sonra verilememesi nedeniyle bu gerçekleşmedi. Bugün onun keşfi, kozmik mesafe merdiveninin temel basamaklarından biri kabul ediliyor; başka bir deyişle Leavitt yeni bir gezegen veya galaksi keşfetmedi, fakat insanlığa evrenin ne kadar büyük olduğunu ölçmenin yollarından birini verdi.