Hakaret suçunun oluşup oluşmadığı değerlendirilirken kullanılan sözlerin nezaket kurallarına aykırı olması tek başına yeterli kabul edilmemektedir. Bir ifadenin ceza hukuku kapsamında hakaret sayılabilmesi için kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte bulunması gerekir. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 12 Mart 2024 tarihli, 2021/24594 Esas ve 2024/3125 Karar sayılı ilamı ile aynı Dairenin 2024/3699 Esas ve 2024/10793 Karar sayılı ilamı, hakaret suçunun sınırlarının belirlenmesi bakımından birlikte değerlendirilebilecek iki karardır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2024/3125 Karar sayılı ilamına konu olayda sanık, alkol aldığı sırada yaşanan tartışmanın ardından olay yerine gelen polis memurlarına çeşitli sözler söyledi. Daha sonra hastaneye götürüldüğünde bir polis memuruna yönelik farklı bir ifade kullandı. İlk derece mahkemesi, sanığın sözlerini kamu görevlisine yönelik hakaret kapsamında değerlendirerek mahkumiyet hükmü kurdu. Ancak temyiz incelemesinde sözlerin tamamının hakaret suçunu oluşturup oluşturmadığı ve birden fazla mağdura yönelik hakaret hükümlerinin uygulanma koşulları tartışıldı.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesinde hakaret suçu düzenlenmektedir. Suçun oluşabilmesi için kişiye somut bir fiil veya olgu isnat edilmesi ya da sövme niteliğindeki davranışlarla kişinin onur, şeref ve saygınlığına saldırılması gerekir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret edilmesi suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte kaba, rahatsız edici veya nezaket dışı her sözün hakaret olarak kabul edilmesi, ifade özgürlüğü ile kişilik haklarının korunması arasındaki dengenin bozulmasına neden olur.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, polis memurlarına yönelik siz adam değilsiniz ve çakal sen tanımıyor musun beni biçimindeki sözleri kaba ifade kapsamında değerlendirdi. Bu sözlerin hakaret suçunun unsurlarını oluşturmadığını belirtti. Buna karşılık sanığın bir polis memuruna yönelik sen topsun sözünün hakaret suçunu oluşturduğunu kabul etti. Böylece aynı olay içerisinde kullanılan farklı ifadelerin ceza hukuku bakımından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Daire ayrıca hakaretin hastanenin hangi bölümünde gerçekleştiği ve aleniyet koşulunun nasıl oluştuğu açıklanmadan cezada artırım yapılmasını hukuka aykırı buldu.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2024/10793 Karar sayılı ilamında ise bir WhatsApp yazışmasında kullanılan at hırsızı ifadesi incelendi. Dosyada sözlerin söylendiği bağlam değerlendirilerek ifadenin kaba ve nezaket dışı olmakla birlikte kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek ağırlıkta bulunmadığı sonucuna ulaşıldı. Bu nedenle hakaret suçundan kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara yapılan itirazın reddinin kanun yararına bozulması istemi kabul edilmedi. Karar, belirli bir sözün her olayda aynı hukuki sonucu doğurmayacağını göstermektedir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin her iki kararı, hakaret suçunda kullanılan ifadelerin yalnızca sözlük anlamına göre değil, söylendiği ortam ve olayın bütün koşulları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İlk kararda bazı sözler kaba hitap olarak kabul edilirken bir ifade hakaret kapsamında değerlendirilmiş, ikinci kararda ise WhatsApp üzerinden kullanılan sözün somut olayda hakaret suçunun unsurlarını taşımadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kararlar, kaba davranış ile cezalandırılabilir hakaret arasındaki ayrımın somut olayın özelliklerine göre yapılması gerektiğini göstermektedir.
