Gravlaks, İskandinav mutfağına ait çok ünlü bir yemek türüdür ve temel olarak tuz, şeker ve dereotu ile marine edilerek çiğ şekilde olgunlaştırılan somon balığı anlamına gelir. Özellikle Norveç, İsveç ve Danimarka mutfaklarında oldukça yaygındır ve genellikle ince dilimler halinde servis edilir. Kelimenin kökeni oldukça ilginçtir. Grav kelimesi eski İskandinav dillerinde toprağa gömmek, laks ise somon anlamına gelir. Yani gravlaks kelimesi aslında gömülmüş somon anlamına gelir. Bunun nedeni, Viking döneminde balıkçıların somonu tuzlayıp dereotu ile sararak kum veya toprağın içine gömmeleri ve böylece balığın doğal şekilde fermente olmasını sağlamalarıdır.
Gravlaks Nasıl Yapılır
Geleneksel gravlaks yapımında somon balığı pişirilmez. Bunun yerine balık şu şekilde hazırlanır
Taze somon fileto hazırlanır.
Üzerine bol miktarda tuz ve şeker karışımı sürülür.
Taze dereotu eklenir.
Bazen aroma için karabiber veya biraz alkol (aquavit, votka) eklenir.
Balık streçlenir ve birkaç gün buzdolabında bekletilir.
Bu süreçte tuz ve şeker balığın suyunu çeker ve balık doğal olarak olgunlaşır.
Nasıl Servis Edilir
Gravlaks genellikle şu şekilde servis edilir
İnce dilimlenmiş somon
Çavdar ekmeği
Hardallı sos (gravlaks sosu)
Dereotu
Bazen kapari veya limon
Soğuk meze gibi tüketilir ve İskandinav ülkelerinde özellikle Noel sofralarında çok popülerdir.
Gravlaksın Özelliği
Gravlaksın en önemli özelliği şudur
Balık pişmez
Fermente veya kürlenmiş olur
Lezzeti oldukça yumuşak ve aromatiktir
Bu yönüyle gravlaks, Japon mutfağındaki sashimi veya bazı Akdeniz balık kürleme tekniklerine benzer.
