Bugün bir düğün sona erdiğinde gelin ve damat evlerine gider, misafirler dağılır ve yeni hayat başlar. Fakat Anadolu'nun geleneksel köy yaşamında bazı yerlerde gelinin yeni evine girmesi, onun o haneye ve yaşadığı topluluğa tamamen katıldığı anlamına gelmiyordu. Yeni gelinin gerçekleştirmesi gereken sembolik uygulamalar bulunabiliyor ve bunların en dikkat çekicilerinden biri gelinin köyün çeşmesine pınarına veya su kaynağına götürülmesi oluyordu. Bu gelenek Anadolu'nun her bölgesinde aynı adla, aynı tarihte veya aynı hareketlerle uygulanmış tek biçimli bir tören değildi. Farklı yörelerde gelinin suya götürülmesi, çeşmeden ilk suyunu getirmesi veya su kaynağı çevresinde gerçekleştirilen uygulamalar farklı anlamlar kazanabiliyordu. Ancak bu geleneklerin ortak merkezinde çoğunlukla üç şey bulunuyordu: gelin, yeni yuva ve su.
Çünkü eski köy hayatında su yalnızca içilen bir madde değildi. Bir evin yaşamını sürdürebilmesi suya bağlıydı. Yemek onunla hazırlanıyor, temizlik onunla yapılıyor, hayvanlar onunla besleniyor, tarla ve bahçe onunla hayat buluyordu. Bu nedenle yeni kurulan bir yuvanın suyla ilişkilendirilmesi son derece güçlü bir sembol oluşturuyordu. Gelinin çeşmeden aldığı ilk su, bazı yöresel yorumlarda onun artık yeni evinin gündelik yaşamına katılmasının işareti haline geliyordu. Düğünden sonra belirlenen bir zamanda yeni gelin, kimi yerlerde genç kadınlar, akrabalar veya komşular eşliğinde köyün çeşmesine ya da pınarına götürülürdü. Gelinin elinde testi, güğüm veya bakraç bulunabilirdi. Bu yürüyüş sıradan bir su alma işi olmaktan çıkıp küçük bir toplumsal törene dönüşebilirdi. Türküler söylenebilir şakalaşmalar yapılabilir ve köyün kadınları yeni gelini yakından tanıma fırsatı bulabilirdi.
Aslında bu yolculuğun görünmeyen başka bir anlamı daha vardı. Yeni gelin yalnızca bir eve gelmemişti yeni bir toplumsal çevrenin içine girmişti. Köyün yollarını, komşularını, çeşmesini, tarlasını ve gündelik hayatın merkezlerini öğrenmesi gerekiyordu. Çeşmeye yapılan ilk yolculuk böylece gelinin yeni yaşam alanıyla tanışmasının sembolik adımlarından birine dönüşüyordu. Çünkü çeşme eski Anadolu köylerinde yalnızca su alınan bir yapı değildi. Çeşme aynı zamanda köyün sosyal merkezlerinden biriydi. Kadınlar burada karşılaşır haberler burada paylaşılır, günlük meseleler burada konuşulur, gençler birbirlerinden burada haberdar olurdu. Bu nedenle yeni gelinin çeşmeye götürülmesi bir anlamda onun köyün kadınlar dünyasına ve gündelik sosyal hayatına tanıtılması anlamına da gelebiliyordu.
Bazı yöresel uygulamalarda suyun çevresinde bereket, uğur ve yeni yuvanın devamlılığı ile bağlantılı sembolik davranışlara rastlanır Suyun yaşam veren niteliği, yeni evliliğin çoğalması ve devam etmesi düşüncesiyle kolaylıkla birleşmiştir. Anadolu halk kültüründe pınarların, kaynakların ve çeşmelerin etrafında gelişen çok sayıda inanış bulunmasının temel nedenlerinden biri de budur. Gelinin getirdiği suyun yeni evde kullanılması da sembolik açıdan dikkat çekicidir. Su artık başka bir evden veya başka bir aileden gelen kadının eliyle yeni haneye taşınmıştır. Bu hareket, gündelik hayat açısından son derece sıradan görünmesine rağmen geleneksel toplum açısından güçlü bir mesaj taşıyabilirdi.
Bu ev artık onun da evidir. Gelinin su taşıması aynı zamanda geleneksel köy yaşamındaki iş bölümünü de yansıtır. Su tesisatının bulunmadığı dönemlerde evin su ihtiyacının karşılanması ciddi bir gündelik emek gerektiriyordu ve birçok bölgede bu iş kadınların sorumlulukları arasında bulunuyordu. Dolayısıyla romantik ve sembolik anlamların yanında geleneğin oldukça gerçekçi bir tarafı da vardı. Yeni gelin, evlilikle birlikte katıldığı hanenin çalışma düzenine de dahil oluyordu. Bu nedenle geleneği yalnızca bereket ritüeli şeklinde açıklamak yeterli değildir. İçinde aynı anda evlilik, toplumsal kabul, kadın dayanışması, gündelik emek, su kültürü ve yeni haneye uyum gibi birçok unsur bulunuyordu.
Su ise bütün bunların merkezindeydi. Anadolu kültüründe suyun özel bir yeri olması tesadüf değildir. Kaynak başlarına çeşmeler yapılmış, yolcular için sebiller kurulmuş, pınarlar çevresinde hikayeler ve efsaneler oluşmuş, bazı su kaynaklarına şifa veya kutsallık atfedilmiştir. Türk kültür tarihinin daha eski dönemlerine gidildiğinde de su kaynaklarının ve yer-su düşüncesinin önemli olduğu görülür Ancak Anadolu'daki her gelin-pınar uygulamasını doğrudan Orta Asya'daki eski Türk inançlarının değişmeden devamı olarak göstermek doğru değildir. Anadolu'nun gelenekleri yüzyıllar boyunca Türk, İslam, yerel ve bölgesel kültür unsurlarının birbirleriyle etkileşmesi sonucunda biçimlenmiştir.
Zamanla köylere şebeke suyunun gelmesi, çeşmelerin gündelik hayatın merkezi olmaktan çıkması, düğünlerin salonlara taşınması ve geniş aile düzeninin değişmesiyle gelinin çeşmeye götürülmesi gibi uygulamalar da birçok yerde ortadan kalkmaya başladı. Bir zamanlar bütün köyün tanıdığı yeni gelin artık çeşmenin yolunu öğrenmek zorunda değildi. Testiler kaldırıldı. Bakraçlar duvarlara asıldı Pınara giden yollar sessizleşti. Fakat geride çok güçlü bir sembol kaldı. Bir kadın eski hayatından ayrılıyor, eline boş bir kap alıyor, yeni yaşadığı yerin suyuna doğru yürüyordu. O kabı doldurup geri döndüğünde yalnızca su taşımıyordu yeni ailesine, yeni komşularına ve bundan sonra yaşayacağı dünyaya ilk adımlarından birini atıyordu.
Belki de bu yüzden Anadolu'nun unutulmaya yüz tutmuş bu geleneğini anlatan en güzel görüntü, düğünün kalabalığı değil; köy yolunda elinde testisiyle pınara doğru yürüyen yeni gelindir. Çünkü bazı geleneklerde bir yuvaya ait olmanın ilk işareti kapıdan girmek değil, o evin suyunu taşımaktı.
