Hollywood filmlerinde sıkça gördüğümüz o sahneyi düşünün. On iki kişi bir odada oturur, uzun tartışmaların ardından içlerinden biri ayağa kalkar ve sanık suçludur, der. Peki neden Türkiye'de böyle bir sistem yok?
Aslında bunun temel nedeni, Türk hukuk sisteminin Kıta Avrupası hukuk geleneğini benimsemiş olmasıdır. Türkiye, hukuk sistemini büyük ölçüde Fransa, Almanya ve İsviçre gibi ülkelerden etkilenerek oluşturmuştur. Bu sistemde davaları değerlendirme görevi, özel eğitim almış profesyonel hakimlere bırakılır.
Jüri sistemi ise daha çok Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık gibi Anglo-Sakson hukuk sistemlerinde görülür. Bu ülkelerde vatandaşların da yargılama sürecine katılması, demokratik bir denetim mekanizması olarak kabul edilir.
Türkiye'de jüri sisteminin olmamasının bir diğer nedeni ise toplumsal ve pratik kaygılardır. Çok ses getiren bir davada jüri üyeleri medya baskısından, sosyal çevreden veya kamuoyundan etkilenebilir. Ayrıca karmaşık hukuki konuların değerlendirilmesi için uzun bir hukuk eğitimi gerekebilir. Bu nedenle Türk hukukunda, karar verme yetkisinin uzman hakimlerde kalmasının daha sağlıklı olduğu düşünülmektedir.
İlginç olan ise, Osmanlı'nın son dönemlerinde ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında jüri sisteminin uygulanıp uygulanamayacağı zaman zaman tartışılmıştır. Ancak hiçbir zaman kalıcı bir uygulamaya dönüşmemiştir. Türkiye'de mahkeme salonlarında; sayın jüri üyeleri, diye bir hitap duymuyoruz çünkü bizim hukuk anlayışımız, adaletin eğitimli ve uzman yargıçlar tarafından sağlanmasının daha güvenli olduğuna inanıyor. Eğer bir gün Türkiye'de jüri sistemi gelseydi, sizce insanlar sosyal medyadaki yorumlardan etkilenmeden gerçekten tarafsız karar verebilir miydi?
