Bir Ülke Korkuyla Yönetilebilir Mi?
11 Eylül 2001 saldırıları yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'ni değil, dünya siyasetini değiştiren olaylardan biri oldu. Ardından Afganistan ve Irak savaşları, terörle mücadele politikaları, güvenlik tartışmaları ve Amerikan toplumunda giderek büyüyen korku atmosferi geldi. Michael Moore'un Fahrenheit 9/11 belgeseli bu döneme son derece eleştirel bir yerden bakıyor ve özellikle George W. Bush yönetiminin 11 Eylül sonrasında aldığı kararları sorguluyor.
Moore'un belgesel anlayışı klasik anlamda tarafsız bir gözlem iddiası taşımaz. Yönetmen filmin içinde açık biçimde bir tez savunur. Bush yönetiminin politikalarını, Irak Savaşı'nın gerekçelerini, ekonomik çıkarları ve yönetimin çeşitli çevrelerle ilişkilerini sorgular. Bu nedenle Fahrenheit 9/11'ı izlerken onu yalnızca tarihsel olayları sıralayan bir kayıt olarak değil, belirli bir siyasi bakış açısıyla hazırlanmış güçlü bir argüman olarak değerlendirmek gerekir. Bush yönetimi ve destekçileri filmin bazı çıkarımlarına ve olayları sunuş biçimine itiraz etmişti.
Filmin etkili olduğu nokta ise büyük siyasi kararları sıradan insanların hayatıyla yan yana getirmesidir. Televizyon ekranlarında savaş stratejileri konuşulurken asker ailelerinin yaşadığı kayıplar, gençlerin orduya katılması ve savaşın gündelik hayattaki karşılığı kameranın önüne gelir. Böylece savaş yalnızca haritalar ve basın toplantıları üzerinden anlatılan uzak bir olay olmaktan çıkar.
Fahrenheit 9/11 gösterime girdiğinde olağanüstü bir kültürel ve ticari etki yarattı. Dünya çapında yaklaşık 222 milyon dolar gişe elde etti. Daha da dikkat çekici olan ise 2004 Cannes Film Festivali'nde festivalin en büyük ödülü olan Altın Palmiye'yi kazanmasıydı. Cannes'ın kendi kayıtlarına göre film, 1956'daki The Silent World'den sonra Altın Palmiye kazanan ikinci belgesel oldu.
Belgeseli bugün izlemek ayrıca ilginç. Çünkü artık anlatılan dönemin sonrasında neler yaşandığını da biliyoruz. Bu durum filmi hem 2000'lerin başındaki siyasi atmosferin bir belgesi hem de medyanın savaş ve korku dönemlerinde nasıl çalıştığı üzerine tartışılabilecek bir eser haline getiriyor.
Fahrenheit 9/11 size ne düşüneceğinizi söylemeye çalışan güçlü bir yönetmen sesi taşıyor. Bu nedenle belgeselin iddialarını farklı tarihsel kaynaklarla karşılaştırarak izlemek en sağlıklı yaklaşım. Fakat katılın ya da katılmayın, filmin sorduğu temel soru bugün bile önemini koruyor: Büyük bir toplumsal korku ortaya çıktığında insanlar devletlerin aldığı kararları ne kadar sorgulayabilir?
Yıl: 2004
Yönetmen: Michael Moore
Tür: Siyaset, savaş, medya
Öne çıkan ödül: 2004 Cannes Film Festivali Altın Palmiye
Dünya gişesi: Yaklaşık 222 milyon dolar
Etiketler: #Fahrenheit911 #Belgesel #MichaelMoore #11Eylül #Medya #YakınTarih #Ekubo
