Ev temizliği, yemek hazırlama ve benzeri hizmetlerde çalışan kişilerin hukuki durumu, birçok kişinin düşündüğünden farklıdır. Bu kişiler ücret karşılığında çalışıyor olsalar da yaptıkları işin niteliği nedeniyle her zaman İş Kanunu hükümlerine tabi olmazlar. Ev hizmetleri, Türk hukukunda özel düzenlemeler kapsamında değerlendirilen çalışma alanlarından biridir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 19 Haziran 2013 tarihli, 2011/19113 Esas ve 2013/18985 Karar sayılı ilamında, bir evde temizlik işi yapan çalışanın kıdem ve ihbar tazminatı talepleri incelenmiştir. Çalışan, iş ilişkisinin haksız biçimde sona erdirildiğini ileri sürerek İş Mahkemesinde dava açmıştır.
Yargıtay, evde temizlik hizmeti gören kişinin İş Kanunu'nun ev hizmetlerine ilişkin istisnası kapsamında bulunduğunu belirtmiştir. Bu nedenle uyuşmazlıkta İş Kanunu hükümleri yerine Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiğini değerlendirmiştir. Kararda davanın görevli mahkemede görülmesi gerektiği gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.
Ancak ev hizmetlerinde çalışanların İş Kanunu kapsamında bulunmaması, hiçbir hukuki haklarının olmadığı anlamına gelmez. Ücret, sözleşmenin sona ermesi, tazminat ve diğer yükümlülükler bakımından Türk Borçlar Kanunu hükümleri gündeme gelebilir. Sosyal güvenlik yükümlülükleri ise ayrıca ilgili mevzuata göre belirlenir.
Ayrıca bir evde çalışan herkes aynı hukuki kapsamda değerlendirilmez. Yapılan işin niteliği önem taşır. Örneğin evde temizlik yapan kişiyle profesyonel sağlık hizmeti sunan hemşirenin hukuki durumu farklı olabilir. Bu nedenle çalışanın yalnızca nerede çalıştığına değil, hangi işi yaptığına da bakılması gerekir.
Sonuç olarak ev hizmetleri, çalışma hayatının hukuki koruma dışında bırakılmış bir alanı değildir. Ancak bu alanda çalışanların haklarının belirlenmesinde uygulanacak kanunun ve görevli mahkemenin doğru tespit edilmesi gerekir.
#EvHizmetleri #İşHukuku #TemizlikÇalışanları #Yargıtay #ÇalışanHakları #Ekubo
