İhsan Yüce'nin, Ekmek Şarap Sen ve Ben şiirinin adı ilk duyulduğunda insanda sıcak bir masa hayali uyandırır. Bir parça ekmek, biraz şarap ve birbirine yeten iki insan... Fakat şiirin içine girildiğinde bu romantik görüntü kısa sürede parçalanır. Çünkü anlatılan şey huzurlu bir aşk değil, ihanete uğradığını öğrenen bir insanın gecenin içinde yavaş yavaş kendinden uzaklaşmasıdır. Ekmek ve şarap masada dururken sen ve ben artık eskisi gibi değildir.
Şiirin kırılma noktası sevilen kadının başka biriyle birlikte olduğunu söylemesidir. Bundan sonra anlatıcı acısıyla doğrudan yüzleşmek yerine içkiye ve zihninin yarattığı başka bir dünyaya sığınır. Şarap arttıkça gerçek hayat küçülür, anlatıcının benliği ise büyümeye başlar. Kendisini Fatih, Kanuni, Napolyon ve Timur gibi tarihin büyük isimleriyle karşılaştırır. Shakespeare'i küçümser, Mozart'ın aradığı melodiyi bulduğunu düşünür, Platon'la alay eder. Birkaç saat önce aşk karşısında yenilmiş bir insan, zihninde neredeyse bütün dünyayı yenebilecek birine dönüşür.
Tam da burada şiirin güçlü ironisi ortaya çıkar. Bu büyüklenme aslında güçten değil, kırılganlıktan doğmaktadır. İnsan bazen kendisini değersiz hissettiren bir acının karşısında zihninde tam tersini yaratır. Küçüldükçe büyüdüğünü hayal eder, kaybettikçe her şeye sahipmiş gibi davranır. Şiirdeki sarhoşluk bu nedenle yalnızca alkolün etkisi değildir. Aynı zamanda insanın dayanamadığı bir gerçekle arasına koyduğu sis perdesidir.
Fakat hiçbir sarhoşluk sonsuza kadar sürmez. Gecenin ilerleyen saatlerinde tarih, sanat, felsefe ve bütün o görkemli hayaller yavaş yavaş çekilir. Geriye sokaklar, ıslak kaldırımlar ve yalnız bir insan kalır. Anlatıcı başka bir sarhoşa bakarken aslında kendi halini de görmeye başlar. Başlangıçta dünyayı küçümseyen adam, sonunda kendi kahkahasının sokaklarda kayboluşunu ve kendisinin de o karanlığın içinde silinişini hisseder. Bu nedenle, Ekmek Şarap Sen ve Ben yalnızca terk edilmenin veya ihanetin şiiri değildir. İnsanın acı karşısında kendisinden kaçmasının da şiiridir. Önce sevdiği insandan uzaklaşır, sonra gerçeklikten, ardından kendi benliğinden. Şarap ona kısa süreliğine başka bir dünya kurar fakat sabaha doğru o dünyanın duvarları da çökmeye başlar.
İhsan Yüce'nin kaleminden çıkan, Ekmek Şarap Sen ve Ben, Mazlum Çimen'in kendine özgü yorumuyla müziğe taşınarak şiirin hüzünlü ve karanlık atmosferini daha da derinleştirir. Mazlum Çimen’in yorumuyla, Ekmek Şarap Sen ve Ben, İhsan Yüce’nin dizelerindeki yalnızlık ve kırgınlığı müziğin içine taşır. Çimen’in sakin ve ağır ilerleyen yorumu, şiirdeki ihanet duygusunu ve anlatıcının içkiyle gerçeklikten uzaklaşmasını daha belirgin hale getirir. Şarkı ilerledikçe şiirdeki öfke, sarhoşluk ve büyüklenme yerini giderek daha derin bir yalnızlığa bırakır. Böylece eser yalnızca bestelenmiş bir şiir olmaktan çıkar, bir insanın gecenin başından sonuna kadar yaşadığı duygusal çözülüşün hikayesine dönüşür.
Şiirin adını bu kadar etkileyici yapan budur. Başlangıçta ekmek, şarap, sen ve ben küçük ama tamamlanmış bir hayatı çağrıştırır. Sonunda ise o dört kelimenin arasındaki bağ kopmuştur. Ekmek vardır, şarap vardır, şehir ve gece hala oradadır. Ama sen ve ben artık aynı yerde değildir. Hatta gecenin sonunda insanın elinden yalnızca sevdiği kişi değil, kendi benliği de kayıp gidiyor gibidir.
#İhsanYüce #EkmekŞarapSenVeBen #Şiir #TürkEdebiyatı #ŞiirAnalizi
