Marie-Antoinette’in “Ekmek bulamıyorlarsa pasta yesinler” dediğine dair hiçbir tarihsel kanıt yoktur. Bu söz, yaygın biçimde Marie-Antoinette’e atfedilse de, aslında ondan yıllar önce ortaya çıkmış bir ifadedir ve büyük ihtimalle siyasi bir karalama aracıdır.
Sözün Fransızca hali “Qu’ils mangent de la brioche” şeklindedir ve ilk kez Jean-Jacques Rousseau’nun anılarında geçer. Rousseau bu ifadeyi yazdığında Marie-Antoinette henüz çocuk yaşta ve Fransa’da bile değildir. Rousseau, ismi verilmeyen soylu bir prensesin bu cümleyi söylediğini aktarır, yani metinde Marie-Antoinette’in adı açıkça yer almaz.
Fransız Devrimi döneminde ise halk öfkesi bir yüz ararken, yabancı, saraylı ve savurgan imajıyla hedefe en uygun figür Marie-Antoinette olur. Basın, broşürler ve politik propaganda, bu sözü ona yapıştırarak kraliçeyi halktan kopuk, duyarsız ve kibirli bir simgeye dönüştürür. Oysa tarihçiler, Marie-Antoinette’in kişisel mektupları ve tanıklıklara bakıldığında, bu tarz bir ifade kullanmadığını ve hatta zaman zaman hayır işlerine destek verdiğini belirtir.
Özetle bu söz, söylenmiş olmaktan çok yakıştırılmıştır. Tarihsel gerçeklikten ziyade, devrimci öfkenin ve propaganda dilinin güçlü bir metaforu haline gelmiştir.
