Dünyanın en pahalı peynirlerinden söz edildiğinde listenin başında genellikle Pule peyniri yer alıyor. Onu sıra dışı yapan yalnızca üretildiği yer veya olgunlaştırma yöntemi değil, kullanılan süt. Pule, Sırbistan’daki Zasavica Özel Doğa Koruma Alanı’nda yaşayan Balkan eşeklerinin sütünden üretiliyor. Son derece sınırlı üretim ve eşek sütünün elde edilmesindeki güçlük nedeniyle fiyatı kilogram başına 1.000 avronun üzerine çıkabiliyor. Bazı satış ve tanıtımlarda bunun çok daha üzerinde rakamlar görülse de bunları standart piyasa fiyatı olarak kabul etmek doğru değil.
Pule’nin bu kadar pahalı olmasının temel nedeni eşeklerin çok az süt vermesi. İneklerden farklı olarak bir eşekten günlük büyük miktarlarda süt elde edilemiyor ve sağım işlemi yoğun emek gerektiriyor. Üstelik eşek sütünün peynir haline getirilmesi de kolay değil. Sütün protein yapısı nedeniyle geleneksel yöntemlerle pıhtılaşması zor olduğundan üretimde özel tekniklerden yararlanılıyor. Bir kilogram Pule üretmek için yaklaşık 25 litre eşek sütü gerektiği sıkça belirtiliyor.
Ortaya çıkan peynir beyaz renkli, ufalanabilir yapıda ve yoğun fakat kendine özgü bir tada sahip. Üretim miktarı son derece düşük olduğu için sıradan bir market ürününden çok gastronomik bir nadirlik olarak görülüyor. Dünyanın farklı yerlerindeki pahalı peynirlerin fiyatı uzun yıllar olgunlaştırılmaları veya özel üretim tekniklerinden kaynaklanırken Pule’nin değerini asıl yükselten şey hammaddesinin olağanüstü zor elde edilmesi.
Pule’nin çevresinde zamanla bazı abartılı hikayeler de oluştu. Özellikle tenisçi Novak Djokovic’in dünyanın bütün Pule peynirlerini satın aldığı yönünde haberler yayıldı. Ancak Djokovic daha sonra bu iddiayı yalanladı. Bu örnek bile peynirin nadirliğinin nasıl bir lüks ürün efsanesine dönüştüğünü gösteriyor.
Pule bugün yalnızca pahalı bir peynir değil, bir yiyeceğin fiyatını bazen lezzetinden çok ne kadar zor üretilebildiğinin belirlediğinin çarpıcı bir örneği. Bir kilogram peynir için onlarca litre eşek sütü, sınırlı sayıda hayvan ve yoğun emek gerekiyor. Sonuçta sofraya gelen küçücük bir peynir parçasının arkasında, dünyanın en sıra dışı süt üretimlerinden biri bulunuyor.
