Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar. “Neden dokuz?” Türk kültüründe ve genel olarak eski topluluk zihniyetinde dokuz rakamı gerçek bir matematikten çok, güçlü bir semboldür ve burada da aynı sembolik yükle kullanılır.
Eski Türk inançlarında ve Orta Asya kültüründe dokuz; çokluk, tamlık, defalarca, her yer anlamı taşımaktadır. Yine dokuz kat gök, dokuz boy, dokuz tuğ, dokuz kurban gibi kullanımlar aslında sayılabilir bir rakamdan ziyade sınırı aşan bir çoğulluğu anlatır ve halk dilinde; az değil, epeyce, bir iki değil, her yerde demenin en kestirme yoludur.
Bu yüzden atasözündeki dokuz köy, gerçekten dokuz farklı yerleşimi değil, gittiğin her yeri temsil eder yani doğruyu söyleyen, yalnızca bir çevrede değil, nerede olursa olsun dışlanabilir; başka bir köye gidersin, düzen değişmez, refleks aynıdır, sonuç yine kovulmak olur.
Ayrıca Anadolu sözlü kültüründe dokuz, kulağa sert ve akılda kalıcı gelir; üç köy hafif kalır, kırk köy masalsı olur ama dokuz, hem ciddi hem inandırıcıdır; bu yüzden atasözleri ve deyimlerde sıkça tercih edilir çünkü hem ritmi vardır hem de abartıyı dozunda yapar.
Özetle burada dokuzun anlamı tam dokuz değildir; çok, her yer, defalarca, kaçacak yer yok demektir ve atasözünün vuruculuğu da tam buradan gelir. Doğruyu söyleyen bir kez değil, tekrar tekrar, farklı ortamlarda aynı bedeli öder.
