Bir Çocuğa Babasını Anlatmak İçin Başlayan Film
Bazı belgeseller büyük bir araştırmayla başlar. Bazıları dünyayı değiştirmek ister. Dear Zachary ise çok daha kişisel bir nedenle ortaya çıktı. Yönetmen Kurt Kuenne, öldürülen yakın arkadaşı Andrew Bagby'nin geride kalan çocuğuna babasının nasıl bir insan olduğunu göstermek istiyordu. Planı basitti. Andrew'u tanıyan insanlarla konuşacak, eski görüntüleri toplayacak ve bir gün büyüdüğünde oğlu Zachary'nin izleyebileceği küçük bir film hazırlayacaktı.
Fakat ortaya çıkan film, bir arkadaş için hazırlanmış hatıranın çok ötesine geçti. Andrew Bagby genç bir doktordu. 2001 yılında Pensilvanya'da öldürüldü. Cinayet soruşturmasında eski sevgilisi Shirley Turner başlıca şüpheli haline geldi. Turner Kanada'ya gitti ve kısa süre sonra Andrew'un çocuğuna hamile olduğu ortaya çıktı. Andrew'un anne ve babası David ile Kathleen Bagby için oğullarını kaybetmenin acısına artık başka bir mücadele eklenmişti. Torunları Zachary ile ilişki kurabilmek için oğullarının ölümünden sorumlu tutulduğuna inandıkları bir kadının bulunduğu yere gitmek zorundaydılar.
Kuenne kamerasıyla Andrew'un arkadaşlarını ve ailesini dolaşırken belgesel ilk başta bir insan portresi gibi ilerliyor. İnsanlar Andrew'un çocukluğunu, arkadaşlıklarını, doktorluk yıllarını ve küçük alışkanlıklarını anlatıyor. Eski ev videoları sayesinde artık hayatta olmayan bir insan yavaş yavaş yeniden görünür hale geliyor. Seyirci Andrew'u hiç tanımamış olmasına rağmen onun çevresindeki insanların neden bu kadar büyük bir kayıp yaşadığını anlamaya başlıyor.
Fakat Dear Zachary'nin yönü burada değişiyor. Film artık yalnızca geçmişte yaşanan bir cinayeti anlatmıyor. Kanada'daki adalet sistemi, kefalet kararları, çocuk koruma mekanizmaları ve Bagby ailesinin torunlarını koruyabilmek için verdiği mücadele hikayenin merkezine yerleşiyor. Belgeselin başlangıcındaki kişisel mektup giderek bir adalet arayışına dönüşüyor.
Dear Zachary hakkında fazla ayrıntı vermek belgeselin etkisini azaltır. Çünkü filmin en güçlü taraflarından biri, olayları Kurt Kuenne'nin yaşadığı sırayla izleyiciye aktarmasıdır. Yönetmen yalnızca olayları araştıran bir gözlemci değildir. Anlattığı insanları tanıyor, onları seviyor ve yaşananların içinde bulunuyor. Bu nedenle filmde hissedilen öfke ve acı, klasik bir suç belgeselindeki mesafeli anlatımdan çok farklıdır.
Belgeselin adı da filmin gerçek amacını sürekli hatırlatıyor. Bu aslında Zachary'ye yazılmış görsel bir mektuptur. Bir çocuğa hiç tanıyamadığı babasının kim olduğunu anlatmak için hazırlanmıştır. Andrew'un arkadaşlarının kameraya anlattığı küçük hatıralar bu nedenle sıradan röportajlardan çok daha anlamlı hale gelir. Hepsi gelecekte bir çocuğun babasını tanıyabilmesi için hafızalarından bir parça bırakmaktadır.
Film ilerledikçe David ve Kathleen Bagby belgeselin en unutulmaz insanları haline geliyor. Yaşadıkları kaybın büyüklüğüne rağmen ayakta kalmaya, mücadele etmeye ve ailelerinin geride kalan parçasını korumaya çalışıyorlar. Dear Zachary böylece suçun kendisinden çok, bir suçtan sonra geride kalan insanların hayatlarının nasıl değiştiğini anlatmaya başlıyor.
2008 yapımı belgesel zaman içinde gerçek suç türünün en çok konuşulan yapımlarından biri haline geldi. Ancak onu izlerken klasik bir suç belgeseli beklememek gerekiyor. Burada merkezde suçun nasıl işlendiğinden çok sevgi, kayıp, aile ve adalet sisteminin insan hayatındaki sonuçları var.
Dear Zachary'yi mümkün olduğunca az şey bilerek izlemek en doğrusu. Çünkü bazı hikayelerin etkisi ne olduğunu öğrenmekten değil, gerçeğin yavaş yavaş önünüze çıkmasından gelir. Ve film sona erdiğinde başlığındaki iki kelimenin neden seçildiğini artık çok daha iyi anlarsınız. Bu bir belgeselden önce bir mektuptur.
Yıl: 2008
Yönetmen: Kurt Kuenne
Tür: Gerçek suç, aile, adalet, biyografi
Öne çıkan başarı: Eleştirmenlerden büyük ilgi gören ve yıllar içinde gerçek suç belgesellerinin en çok konuşulan yapımlarından biri haline gelen bağımsız belgesel
Etiketler: #DearZachary #Belgesel #GerçekHikaye #GerçekSuç #Adalet #Aile #Ekubo
