Siyasi makamları hedef alan sert ifadelerin ceza hukuku bakımından değerlendirilmesinde ifade özgürlüğü ile kişilerin şeref ve saygınlığının korunması arasında denge kurulması gerekir. Siyasi eleştirinin rahatsız edici, ağır veya incitici olması, kullanılan sözlerin her durumda hakaret suçunu oluşturduğu anlamına gelmez. Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 5 Mayıs 2025 tarihli, 2025/3848 Esas ve 2025/8268 Karar sayılı ilamı, Cumhurbaşkanına gönderilen bir mektupta kullanılan ağır ifadelerin hakaret suçu kapsamında değerlendirilmesine ilişkin uyuşmazlıkta verilmiştir.
Karara konu olayda ceza infaz kurumunda bulunan sanık, Cumhurbaşkanlığı makamına bir mektup gönderdi. Mektupta Cumhurbaşkanının ülke yönetimine yönelik kararlarını ağır biçimde eleştirdi ve hain sözcüğünü kullandı. Sanık hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanına hakaret suçundan dava açıldı. İlk derece mahkemesi, sanığın on ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verdi. Bu hükme karşı yapılan istinaf başvurusu ise bölge adliye mahkemesince düzeltilerek esastan reddedildi.
Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 24 Şubat 2025 tarihli kararında sanığın ifadelerini siyasi eleştiri kapsamında değerlendirdi. Kullanılan sözlerin muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmadığı ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle hükmü bozdu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise bu değerlendirmeye katılmadı. Başsavcılık, Cumhurbaşkanına hain denilmesinin ağır siyasi eleştiri olarak kabul edilemeyeceğini belirterek karara itiraz etti.
Türk Ceza Kanunu'nun 299. maddesinde Cumhurbaşkanına hakaret suçu ayrıca düzenlenmiştir. Bununla birlikte suçun değerlendirilmesinde Anayasa'nın 26. maddesinde güvence altına alınan düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü de dikkate alınmalıdır. Demokratik toplumlarda siyasi makamların faaliyetleri ve kararları eleştiriye açıktır. Ancak siyasi eleştiri ile doğrudan kişilik değerlerini hedef alan hakaret arasındaki sınırın belirlenmesi, kullanılan ifadelerin bütününün ve söylendiği koşulların incelenmesini gerektirir.
Yargıtay 4. Ceza Dairesi, Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine dosyayı yeniden değerlendirdi. Daire, önceki bozma kararındaki görüşünü değiştirmedi ve 5 Mayıs 2025 tarihli, 2025/3848 Esas ve 2025/8268 Karar sayılı ilamıyla itiraz nedenlerini yerinde görmedi. Bunun üzerine dosya Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 308. maddesi kapsamında Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderildi. Dolayısıyla 2025/8268 sayılı karar, doğrudan kesinleşmiş bir beraat hükmü değil, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine verilen ve uyuşmazlığı Ceza Genel Kuruluna taşıyan karardır.
Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 2025/8268 Karar sayılı ilamı, Cumhurbaşkanına yönelik ağır siyasi eleştirilerin hakaret suçundan ayrılması gerektiği yönündeki daire değerlendirmesini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte kararın hukuki etkisi açıklanırken dosyanın sonraki aşaması da dikkate alınmalıdır. Uyuşmazlık daha sonra Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2025/284 Esas ve 2026/60 Karar sayılı dosyasında ele alınmıştır. Bu nedenle yalnızca 2025 tarihli daire kararına dayanılarak bütün yargılama sürecinin kesin bir beraatle sonuçlandığı ileri sürülemez. Karar, siyasi ifade özgürlüğünün sınırları kadar kanun yolu incelemelerinin usule ilişkin sonuçlarının da önem taşıdığını göstermektedir.
