Çorum Vapuru Yangını, Türkiye’de sivil denizcilik tarihinin en trajik olaylarından biri olarak, yalnızca bir gemi kazası değil, savaş yıllarının yarattığı yoksunluk, ihmal ve hazırlıksızlığın insan hayatı üzerindeki ağır bedelini gösteren simgesel bir felaket olarak hatırlanır. 27 Kasım 1942’de İstanbul’da, Haliç’te bağlı bulunan Çorum Vapuru’nda çıkan yangın, kısa sürede kontrolsüz biçimde büyümüş ve resmi kayıtlara göre 60’dan fazla kişinin hayatını kaybetmesine, çok daha fazla insanın ise yaralanmasına yol açmıştır.
Olayın arka planı özellikle önemlidir, çünkü yangının çıktığı dönem İkinci Dünya Savaşı yıllarına denk gelir ve Türkiye savaşa fiilen girmemiş olsa da, yakıt kıtlığı, bakım eksikliği ve güvenlik standartlarının düşmesi sivil ulaşımı doğrudan etkilemiştir. Çorum Vapuru’nun makine dairesinde çıktığı düşünülen yangın, gemide yeterli yangın söndürme ekipmanının bulunmaması ve tahliye düzeninin yetersizliği nedeniyle çok kısa sürede yolcu salonlarına yayılmış, özellikle alt bölümlerde bulunan yolcular için kaçış neredeyse imkansız hale gelmiştir.
Bu facianın Türk denizcilik tarihi açısından en kritik yönü, kaza olarak geçiştirilen birçok olayın aslında yapısal ihmal sonucu meydana geldiğini açık biçimde göstermesidir. Yangın sonrası yapılan incelemeler, gemilerde yangın güvenliği, acil durum eğitimi ve liman denetimlerinin ne kadar yetersiz olduğunu ortaya koymuş, bu da sonraki yıllarda yolcu gemilerine yönelik güvenlik talimatlarının ve denetim uygulamalarının kademeli olarak sıkılaştırılmasına zemin hazırlamıştır.
Çorum Vapuru Yangını’nda, resmi kayıtlara göre 61 kişi hayatını kaybetmiştir. Bazı dönem gazeteleri ve tanıklıklar sayının 60’ın üzerinde olduğunu belirtse de, tarihsel kaynaklarda en sık geçen ve kabul gören rakam 61can kaybıdır. Bu belirsizlik bile olayın kendisi kadar anlamlıdır, çünkü 1942 savaş yıllarının kaotik ortamında kayıtların eksik tutulması, facianın yeterince soruşturulamaması ve kamuoyunda hızla gündemden düşmesi, Çorum Vapuru Yangını’nı Türkiye’nin en az konuşulan ama en ağır sivil deniz kazalarından biri haline getirmiştir.
Toplumsal hafıza açısından bakıldığında ise Çorum Vapuru Yangını, geniş çaplı bir savaş, kıtlık ve siyasi gündem içinde yeterince yer bulamayan, bu nedenle zamanla unutulmuş bir acı olarak kalmıştır. Ancak yaşananlar, barışta bile ihmal öldürür, gerçeğini hatırlatan, sessiz ama çok güçlü bir tarihsel uyarı niteliği taşır.
