Doğada bazı bitkiler güzelliğiyle, bazıları rengiyle dikkat çeker. Ceset çiçeği olarak bilinen Amorphophallus titanum ise ününü çok daha sıra dışı bir özelliğe borçlu: çiçeklenme döneminde yaydığı, çürümüş et kokusunu andıran son derece ağır kokuya. Bu nedenle İngilizcede corpse flower adıyla anılan bitki, dünyanın en ilginç bitkilerinden biri kabul ediliyor.
Ceset çiçeğinin doğal yaşam alanı Endonezya'nın Sumatra Adası'ndaki yağmur ormanlarıdır. İlk kez 1878 yılında İtalyan botanikçi Odoardo Beccari tarafından bilim dünyasına tanıtıldı. Bitkinin bilimsel adındaki titanum sözcüğü de devasa boyutlarına oldukça uygun. Çünkü çiçeklenme sırasında oluşturduğu yapı 3 metreye yaklaşabilir, hatta bazı yetiştirilen örneklerde bu sınır aşılabilir.
Görüntüsü kadar kokusunun nedeni de büyüleyici. Ceset çiçeği kötü kokuyu tesadüfen üretmez. Çürüyen hayvan dokusunu andıran koku, leşle beslenen böcekleri ve bazı sinekleri kendisine çekmeye yardımcı olur. Gelen böcekler bitkinin polenlerinin taşınmasında rol oynar. Üstelik bitki bu sırada merkezi yapısının sıcaklığını yükseltebilir. Bu ısı, kokulu kimyasal bileşiklerin çevreye daha etkili yayılmasına yardımcı olur.
Adına rağmen gördüğümüz dev yapı teknik olarak tek bir çiçek değildir. Ortadaki uzun sütuna benzeyen bölüm spadiks, onu çevreleyen bordo renkli büyük yapı ise spata olarak adlandırılır. Gerçek erkek ve dişi çiçekler spadiksin alt bölümünde çok sayıda ve oldukça küçük halde bulunur. Bu nedenle Amorphophallus titanum, dünyanın en büyük dallanmamış çiçek durumlarından birini oluşturur.
Onu daha da sıra dışı yapan şey ise bu gösterinin son derece kısa sürmesidir. Bir ceset çiçeğinin ilk kez çiçek açması için yedi yıl veya daha uzun süre gerekebilir. Daha sonraki çiçeklenmelerin zamanı da kesin değildir. Aylar hatta yıllar geçebilir. Dev yapı açıldıktan sonra ise en etkileyici dönemi genellikle yalnızca 24-48 saat sürer. Bu yüzden botanik bahçelerinde bir ceset çiçeğinin açacağı duyurulduğunda binlerce insan onu görmek için sıraya girebilir.
Bitki çiçek açmadığı zamanlarda da oldukça şaşırtıcıdır. Toprak altında devasa bir korm adı verilen depo organı bulunur. Burada yıllarca enerji biriktirebilir. Çiçeklenme dönemi dışında ise küçük bir ağaç görüntüsü veren tek ve dev bir yaprak çıkarabilir. Bu yaprak sayesinde fotosentez yaparak bir sonraki büyüme veya çiçeklenme dönemi için yeniden enerji depolar.
Ne yazık ki ceset çiçeğinin doğal yaşam alanları Sumatra'daki orman kaybından etkileniyor. Bu nedenle botanik bahçelerinde yetiştirilen örnekler yalnızca ziyaretçilerin ilgisini çeken sıra dışı bitkiler değil, türün araştırılması ve korunması açısından da önem taşıyor.
Ceset çiçeğinin hikayesi doğanın güzellik kavramının insanlardan ne kadar farklı olabileceğini gösteriyor. Bizim uzaklaşmak isteyeceğimiz bir koku, bu dev bitki için üremenin anahtarlarından biri. Üstelik yıllarca bekleyip yalnızca birkaç gün sergilediği bu sıra dışı gösteri, dünyanın dört bir yanında insanların onu görmek için saatlerce kuyrukta beklemesine yetiyor.
#CesetÇiçeği #AmorphophallusTitanum #CorpseFlower #Bitkiler #Botanik #Doğa #İlginçBitkiler #Sumatra #DoğanınHarikaları #Ekubo
