Borçların tahsil edilmesi amacıyla telefonla arama yapılması veya kısa mesaj gönderilmesi, alacak takibi süreçlerinde kullanılan yöntemler arasında yer almaktadır. Ancak bu iletişimin sürekli ve rahatsız edici biçimde sürdürülmesi, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçuna ilişkin değerlendirmeleri gündeme getirmektedir. Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 16 Ocak 2019 tarihli, 2018/7404 Esas ve 2019/1446 Karar sayılı ilamında, borçluya sürekli haciz bildirimi gönderildiği iddiası üzerine yürütülen soruşturmanın yeterliliği incelenmiştir. Karar, alacağın tahsiline yönelik mesajların içeriği kadar gönderilme sıklığının ve iletişimdeki amacın da araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Karara konu olayda müşteki, varlık yönetim şirketleri ve hukuk büroları tarafından kendisine sürekli mesaj gönderildiğini belirterek şikayetçi oldu. Mesajlarda borcun ödenmemesi halinde evine haciz geleceği bildiriliyordu. Müşteki, şirket ve hukuk bürolarına ait olduğunu belirttiği telefon numaralarından gelen mesajların devamlılık gösterdiğini ileri sürdü. Ancak Cumhuriyet Başsavcılığı, alacağın tahsiline yönelik mesajların suç oluşturmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Bu karara yapılan itiraz da sulh ceza hakimliği tarafından reddedildi.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 123. maddesinde kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu düzenlenmiştir. Düzenleme, sırf bir kimsenin huzur ve sükununu bozmak amacıyla ısrarla telefon edilmesini, gürültü yapılmasını veya aynı amaçla hukuka aykırı başka davranışlarda bulunulmasını yaptırıma bağlamaktadır. Suçun oluşabilmesi için yalnızca iletişimin gerçekleşmesi yeterli değildir. Israr unsurunun ve huzur ve sükunu bozmaya yönelik özel kastın somut olayın koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerekir.
Yargıtay 18. Ceza Dairesi, müştekinin sürekli mesaj gönderildiği yönündeki iddiasına rağmen gerekli araştırmaların yapılmadığını belirledi. Mesajların ve telefon aramalarının sıklığının tespit edilmesi amacıyla HTS kayıtlarının incelenmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca şüphelilerin sırf müştekinin huzur ve sükununu bozmak amacıyla hareket edip etmediklerinin ve eylemlerde ısrar unsurunun bulunup bulunmadığının araştırılmasını zorunlu gördü. Bu hususlar açıklığa kavuşturulmadan yalnızca mesajların borç tahsiline ilişkin olduğu gerekçesiyle soruşturmanın sonlandırılmasını hukuka aykırı buldu.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 160. maddesi uyarınca Cumhuriyet savcısı, suç işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrendiğinde maddi gerçeği araştırmakla yükümlüdür. Aynı Kanun'un 170. maddesi, kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delillerin bulunmasını öngörmektedir. Yargıtay, bu düzenlemeler çerçevesinde mesajların sayısı, sıklığı ve gönderilme amacı araştırılmadan verilen kovuşturmaya yer olmadığı kararına yönelik itirazın reddini hukuka aykırı değerlendirdi. Bu nedenle sulh ceza hakimliğinin kararını kanun yararına bozdu.
Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 2019/1446 Karar sayılı ilamı, borç tahsilatı amacıyla gönderilen her mesajın suç oluşturduğu yönünde kesin bir değerlendirme içermemektedir. Kararın temel sonucu, sürekli iletişim kurulduğu iddiasının yeterli soruşturma yapılmadan reddedilemeyeceğidir. Alacağın varlığı ve tahsil edilmek istenmesi, mesajların gönderilme biçiminin ceza hukuku bakımından incelenmesini kendiliğinden ortadan kaldırmamaktadır. Israr unsurunun ve özel kastın bulunup bulunmadığı, somut deliller üzerinden belirlenmelidir.
