Tutmaç, bugün Anadolu'nun bazı bölgelerinde yaşamaya devam eden ancak geçmişi yüzyıllar öncesine uzanan eski Türk yemeklerinden biri. Adına 11. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud'un Divanu Lugati't-Türk eserinde rastlanması, tutmacın Türk mutfak kültüründeki eski yerini göstermesi açısından özellikle dikkat çekici. Tarih boyunca farklı coğrafyalara yayıldıkça tarif de değişmiş, kimi yerde et suyu ve hamurla, kimi yerde bakliyat ve yoğurtla hazırlanmış. Bugün Anadolu'da en bilinen biçimlerinden biri ise erişte, yeşil mercimek ve yoğurdun birleştiği doyurucu bir çorba. Bir zamanların sade malzemeleri böylece yüzyılları aşarak sofralarımıza kadar ulaşmış.
Malzemeler;
- 1 su bardağı haşlanmış nohut/yeşil mercimek
- 1 su bardağı erişte
- 5 su bardağı su veya et suyu
- 1,5 su bardağı yoğurt
- 1 yumurta sarısı
- 1 yemek kaşığı un
- Tuz
Üzeri için:
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 1 tatlı kaşığı kuru nane
- İsteğe göre pul biber
Yapılışı;
Suyu veya et suyunu tencereye alın ve kaynamaya bırakın. Kaynadığında erişteleri ekleyerek birkaç dakika pişirin. Ardından önceden haşlanmış yeşil mercimeği ilave edin. Erişteler yumuşayana kadar orta ateşte pişirmeye devam edin. Ayrı bir kapta yoğurt, yumurta sarısı ve unu pürüzsüz bir kıvam alıncaya kadar çırpın. Çorbanın sıcak suyundan birkaç kepçe alarak yoğurtlu karışıma azar azar ekleyin. Bu işlem yoğurdun kesilmesini önlemek için önemli. Ilınan terbiyeyi tencereye yavaşça dökerken çorbayı sürekli karıştırın. Birkaç dakika kısık ateşte pişirin ve tuzunu ekleyin. Küçük bir tavada tereyağını eritin. Kuru naneyi ve dilerseniz biraz pul biberi ekleyerek kısa süre çevirin. Kokusu ortaya çıktığında karışımı sıcak çorbanın üzerine gezdirin. Tutmacı birkaç dakika dinlendirdikten sonra sıcak olarak servis edin.
Püf Noktası;
Yoğurtlu terbiyeyi doğrudan kaynayan çorbaya dökmeyin. Önce çorbanın suyuyla yavaş yavaş ılıştırmak ve ekledikten sonra ateşi düşük tutmak daha pürüzsüz bir kıvam sağlar. Çorba bekledikçe erişteler su çekerek koyulaşacağından ertesi gün ısıtırken az miktarda sıcak su veya et suyu ekleyebilirsiniz. Tutmaç, yalnızca doyurucu bir çorba değil, Türk mutfağının yüzyıllar boyunca değişerek yaşamaya devam eden tariflerinden biri. Bir kase tutmaçta erişte ve mercimeğin yanında yaklaşık bin yıllık bir mutfak hafızası da var.
#Tutmaç #TutmaçÇorbası #TürkMutfağı #GelenekselYemekler #ÇorbaTarifi #KadimLezzetler #Ekubo
