Bir anne veya babanın yaşlılık ya da hastalık döneminde çocuklarından biri tarafından bakılması, aile içinde yalnızca duygusal değil, hukuki sonuçlar da doğurabilir. Özellikle bakım karşılığında bir taşınmazın devredilmesi, ebeveynin ölümünden sonra diğer mirasçılar arasında anlaşmazlığa neden olabilir. Bu tür uyuşmazlıklarda temel mesele, taşınmazın gerçekten bakım karşılığında mı verildiği, yoksa diğer mirasçıların haklarını azaltmak amacıyla mı devredildiğidir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2018/533 Esas ve 2021/1189 Karar sayılı ilamına konu olayda, kanser hastası olan bir baba, kızıyla ölünceye kadar bakma sözleşmesi yaparak taşınmazını ona devretmiştir. Baba, hastalığı boyunca tedavi görmüş, kızı da hastane süreçlerinde ve günlük yaşamında kendisiyle ilgilenmiştir. Babanın ölümünün ardından diğer mirasçılardan biri, taşınmazın gerçekte bağışlandığını ve mirasçılardan mal kaçırıldığını ileri sürerek işlemin iptalini istemiştir.
Yargıtay, olayın koşullarını değerlendirirken kızın babasına sağladığı gerçek bakım hizmetini dikkate almıştır. Kızın yalnızca zaman zaman yardım etmediği, babasının hastalık sürecinde yanında bulunduğu ve sözleşmeyle üstlendiği bakım yükümlülüğünü yerine getirdiği anlaşılmıştır. Ayrıca babanın başka taşınmazlarının da bulunması, devrin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapılmadığı yönündeki değerlendirmeyi desteklemiştir.
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, kişinin yaşamı boyunca bakım ve gözetim sağlanması karşılığında mal varlığı devretmesini öngören hukuki bir sözleşmedir. Bu nedenle sözleşmenin varlığı tek başına mirasçılardan mal kaçırıldığı anlamına gelmez. Bununla birlikte sözleşmenin yalnızca görünüşte yapılması, gerçekte bakım yükümlülüğünün bulunmaması veya asıl amacın diğer mirasçıların haklarını etkisiz hale getirmek olması durumunda hukuki sonuç değişebilir.
Burada önemli olan, anne veya babaya bakmanın yalnızca evlatlık görevi olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği değildir. Gerçekten üstlenilmiş bir bakım yükümlülüğü, bunun yerine getirilmesi, devredilen malın değeri ve miras bırakanın diğer mal varlığı birlikte incelenmelidir. Yargıtayın yaklaşımı, her bakım karşılığı taşınmaz devrinin otomatik olarak geçerli olduğu anlamına gelmez.
Sonuç olarak bir ebeveynin kendisine bakım sağlayan çocuğuna taşınmaz devretmesi, diğer mirasçıların mutlaka haklarının ihlal edildiği anlamına gelmez. Gerçek bakım hizmetinin karşılığı olarak yapılan sözleşmeler hukuken korunabilir. Miras hukukunda önemli olan yalnızca kimin ne kadar mal aldığı değil, malın hangi nedenle ve hangi gerçek iradeyle devredildiğidir.
#MirasHukuku #Yargıtay #ÖlünceyeKadarBakma #MurisMuvazaası #TaşınmazDevri #Hukuk #Ekubo