Bazı filmler vardır ki gişede başarısız oldukları için değil, döneminin politik, ahlaki ya da toplumsal sınırlarını zorladıkları için sessizce dolaşımdan kaldırılır, yasaklanır ya da arşiv raflarına kilitlenir; bu filmler izleyiciyle bağını koparmaz, tam tersine görünmez oldukça mitolojik bir ağırlık kazanır ve sinema tarihinin görülmesi zor ama unutulması imkansız köşesinde yaşamaya devam eder.
A Clockwork Orange - IMDb: 8.3
Stanley Kubrick’in şiddet, özgür irade ve devlet kontrolü üzerine rahatsız edici bir distopya kurduğu bu film, İngiltere’de uzun süre yönetmenin kendi talebiyle arşive kaldırılmış, gençlik şiddetiyle ilişkilendirilmesi nedeniyle gösterimden çekilmiştir; estetik açıdan çarpıcı, ahlaki açıdan huzursuz edici yapısıyla hala tartışma yaratır.
The Devils - IMDb: 7.7
Dini iktidar, cinsellik ve politik manipülasyonu aynı potada eriten film, aşırı sahneleri nedeniyle pek çok ülkede sansürlenmiş ve tam kopyası yıllarca resmi olarak erişilemez kalmıştır; sinemanın sınırlarını zorlayan cesaretiyle kült statüsüne ulaşmıştır.
Song of the South - IMDb: 6.9
Disney’in en tartışmalı yapımlarından biri olan film, ırksal stereotipler ve tarihsel temsiller nedeniyle ABD’de resmi olarak yeniden yayımlanmamış, şirket arşivine kaldırılmıştır; sinema tarihinde “var ama yok” filmlerden biridir.
Ken Park - IMDb: 5.9
Ergenlik, cinsellik ve aile içi şiddeti filtresiz bir gerçekçilikle anlatan film, birçok ülkede yasaklanmış ve dağıtımdan çekilmiştir; izleyiciyi rahatsız etmeyi amaçlayan diliyle hala en tartışmalı bağımsız filmler arasında yer alır.
Dogma - IMDb: 7.3
Dini hicivle ele alan anlatısı nedeniyle uzun yıllar dağıtım sorunları yaşayan film, hak problemleri ve protestolar yüzünden resmi platformlardan kaybolmuş, bir dönem yalnızca korsan kopyalarla dolaşımda kalmıştır; mizah ile inancı aynı masaya oturtan cesur bir örnektir.
Bu filmlerin ortak noktası, sadece iyi ya da kötü olmaları değil, izleyiciyi konfor alanından çıkarmalarıdır; arşive kaldırılmaları çoğu zaman sanatsal değerlerini azaltmamış, aksine onları sinema tarihinde daha kalıcı ve merak uyandırıcı hale getirmiştir. Çünkü bazı filmler gösterimdeyken değil, saklandıklarında daha çok konuşulur.
