Anne ve babaların yaşlılık döneminde çocuklarından biriyle yaşaması ve bakım ihtiyaçlarının ağırlıklı olarak bu çocuk tarafından karşılanması sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak ebeveynin kendisine bakan çocuğuna evini veya arsasını devretmesi, ölümünden sonra diğer kardeşlerin itirazına neden olabilir. Böyle bir durumda taşınmazın satış yoluyla devredilmiş olması, işlemin mutlaka gerçek bir satış olduğu ya da mutlaka mirasçılardan mal kaçırıldığı anlamına gelmez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 23 Ocak 2020 tarihli, 2017/1247 Esas ve 2020/47 Karar sayılı ilamında, anne ve babasına uzun süre bakım sağlayan evlada yapılan taşınmaz devri değerlendirilmiştir. Uyuşmazlıkta mirasçılar, taşınmazın satış gösterilerek devredildiğini, gerçekte bağışlandığını ve miras haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
Yargıtay, bir taşınmazın aile bireyine devredilmesinin tek başına muvazaa anlamına gelmeyeceğini ortaya koymuştur. Somut olayda anne ve babasına uzun süre bakan çocuğun sağladığı bakımın niteliği, aile ilişkileri ve miras bırakanın gerçek amacı önem taşımıştır. Bakım hizmetinin taşınmaz devri karşılığında değerlendirilmesi ve mal kaçırma amacının kanıtlanamaması nedeniyle muvazaa iddiası kabul edilmemiştir.
Muris muvazaası, miras bırakanın gerçekte bağışlamak istediği bir malı, diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla satış gibi göstermesi halinde gündeme gelir. Ancak her bedelsiz veya düşük bedelli devir aynı sonucu doğurmaz. Miras bırakanın bakım, emek, minnet veya başka makul bir nedenle hareket etmiş olması, işlemin hukuki değerlendirmesinde önem taşıyabilir.
Bununla birlikte anne ve babaya bakmış olmak, çocuğa diğer mirasçıların haklarını sınırsız biçimde ortadan kaldırma yetkisi vermez. Devrin yapıldığı tarihteki koşullar, gerçek bakım hizmeti, satış bedeli, taşınmazın değeri ve miras bırakanın amacı birlikte değerlendirilir. Aynı aile ilişkileri içinde gerçekleşen iki farklı taşınmaz devri, farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Sonuç olarak anne ve babasına uzun yıllar emek veren bir evlada taşınmaz devredilmesi, sırf diğer kardeşlere aynı şekilde mal bırakılmadığı için muvazaalı kabul edilemez. Ancak bu durum, bütün devirlerin tartışmasız geçerli olduğu anlamına da gelmez. Miras hukukunda eşit paylaşım düşüncesi kadar, miras bırakanın gerçek iradesi ve somut olayın koşulları da önem taşır.
#MirasHukuku #YargıtayKararları #MurisMuvazaası #AileHukuku #Taşınmaz #Hukuk #Ekubo
